Google waarschuwt na ingrijpend AI-besluit van Europa

Google moet Android en Google Search verder openstellen voor concurrenten. Dat heeft de Europese Commissie vandaag besloten in het kader van de Digital Markets Act (DMA). Volgens Brussel moet de stap zorgen voor meer concurrentie en keuzevrijheid, maar Google slaat direct alarm. Het bedrijf waarschuwt dat de nieuwe verplichtingen juist de privacy en beveiliging van miljoenen Europese gebruikers kunnen ondermijnen.

De impact reikt veel verder dan een juridisch geschil tussen Google en Brussel. De besluiten kunnen bepalen hoe AI-assistenten als ChatGPT, Claude, Perplexity en Gemini de komende jaren op Android-smartphones gaan samenwerken.

De Commissie heeft twee belangrijke DMA-besluiten genomen.

Allereerst moet Google Android verder openstellen voor concurrerende apps en AI-assistenten. Ontwikkelaars moeten toegang krijgen tot systeemfuncties die volgens de Europese Commissie nodig zijn om eerlijk te kunnen concurreren met Google's eigen diensten. Dat betekent dat alternatieve AI-assistenten in de toekomst veel dieper met Android kunnen integreren dan nu het geval is.

Daarnaast moet Google bepaalde zoekgegevens beschikbaar stellen aan concurrenten onder strikte voorwaarden. Daarmee wil de Commissie voorkomen dat Google's dominante positie op de zoekmarkt concurrentie in AI en zoektechnologie belemmert.

Volgens de Europese Commissie zijn deze maatregelen noodzakelijk om de doelstellingen van de Digital Markets Act daadwerkelijk uit te voeren.

De timing is opvallend.

Waar de DMA oorspronkelijk vooral was bedoeld om de macht van grote techbedrijven in te perken, draait de discussie inmiddels steeds meer om kunstmatige intelligentie. AI-assistenten ontwikkelen zich razendsnel tot de nieuwe interface tussen gebruiker en smartphone.

Op dit moment heeft Google's eigen Gemini dankzij de nauwe integratie met Android een duidelijke voorsprong. Concurrenten als ChatGPT, Claude of Perplexity hebben veel minder toegang tot systeemfuncties.

Als de nieuwe regels volledig worden ingevoerd, kunnen gebruikers straks mogelijk zelf kiezen welke AI-assistent diep met Android samenwerkt. Daarmee verandert niet alleen de concurrentie tussen zoekmachines, maar ook de strijd om het dominante AI-platform op smartphones.

Google reageerde vrijwel direct op de besluiten.

In een verklaring van Kent Walker, President of Global Affairs bij Google en Alphabet, stelt het bedrijf dat de Europese Commissie onvoldoende rekening houdt met de gevolgen voor gebruikers.

Volgens Google werken AI-assistenten op Android nu veilig dankzij ingebouwde beveiligingsmechanismen en de controle van toestelmakers. Door externe apps vergelijkbare rechten te geven, zouden gevoelige systeemfuncties toegankelijk worden zonder dezelfde veiligheidswaarborgen.

Ook over de verplichting om zoekgegevens te delen is Google kritisch. Het bedrijf waarschuwt dat persoonlijke zoekopdrachten van Europese gebruikers kunnen worden blootgesteld aan onbekende bedrijven als de regels onvoldoende bescherming bieden. Volgens Google brengt dat risico's met zich mee voor privacy, bedrijfsgevoelige informatie en zelfs de nationale veiligheid.

Google benadrukt daarom dat het een "flexibel en op feiten gebaseerd implementatieproces" wil, waarbij privacy en beveiliging leidend blijven.

De Europese Commissie kijkt daar anders tegenaan.

Volgens Brussel zijn de nieuwe verplichtingen juist bedoeld om concurrentie mogelijk te maken zonder de veiligheid van gebruikers uit het oog te verliezen. Alleen onder duidelijke voorwaarden krijgen concurrenten toegang tot bepaalde functionaliteit of gegevens.

Voor consumenten kan dit betekenen dat zij in de toekomst meer keuze krijgen tussen verschillende AI-assistenten op Android, zonder volledig afhankelijk te zijn van Google's eigen ecosysteem.

Hoewel de besluiten formeel gaan over de Digital Markets Act, laten ze vooral zien hoe snel de AI-markt verandert.

Waar enkele jaren geleden browsers en zoekmachines centraal stonden, draait de strijd nu om wie straks de standaard AI-assistent op miljarden apparaten wordt. Android vormt daarbij het grootste mobiele platform ter wereld.

De uitkomst van deze Europese regels kan daardoor grote gevolgen hebben voor de concurrentie tussen Google, OpenAI, Anthropic, Perplexity en andere AI-bedrijven. Tegelijkertijd zal de discussie over privacy, beveiliging en platformtoegang waarschijnlijk nog lang niet zijn afgerond.