De digitale euro komt dichterbij: Europa zet belangrijke stap

De digitale euro is opnieuw een stap dichterbij gekomen. Het Europees Parlement heeft een belangrijke positie ingenomen waarmee de onderhandelingen over de definitieve wetgeving kunnen beginnen. Daarmee komt een Europese digitale munt, uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB), voor het eerst echt in zicht.

Toch betekent dit niet dat je binnenkort verplicht met een digitale euro gaat betalen. Sterker nog: als alles volgens planning verloopt, verschijnt de digitale euro op zijn vroegst in 2029.

Wat is de digitale euro eigenlijk?

De digitale euro is geen nieuwe cryptomunt zoals Bitcoin of Ethereum. Ook is het geen vervanger van je bankrekening.

Het gaat om een digitale versie van contant geld, uitgegeven door de ECB. Je zou ermee kunnen betalen via een digitale wallet, zowel online als offline. De waarde blijft altijd gelijk aan één gewone euro. De digitale euro moet daarmee een extra betaalmiddel worden naast contant geld en bestaande betaalmethoden.

Volgens de ECB blijft contant geld gewoon bestaan. De digitale euro is bedoeld als aanvulling, niet als vervanging.

Waarom wil Europa dit?

De belangrijkste reden is minder afhankelijk worden van Amerikaanse betaalnetwerken.

Op dit moment loopt een groot deel van de Europese digitale betalingen via partijen als Visa, Mastercard en PayPal. Europa wil meer controle krijgen over zijn eigen betaalinfrastructuur en spreekt daarom steeds vaker over digitale soevereiniteit.

Een digitale euro moet ervoor zorgen dat Europese burgers en bedrijven altijd kunnen beschikken over een Europees betaalmiddel, ook als geopolitieke spanningen of commerciële belangen bestaande betaalnetwerken onder druk zetten.

Wat is er nu precies besloten?

Het Europees Parlement heeft ingestemd met zijn onderhandelingspositie voor de wetgeving rond de digitale euro. Daarmee kunnen de gesprekken met de Raad van de Europese Unie beginnen.

In die positie zijn verschillende uitgangspunten vastgelegd:

de digitale euro moet gratis zijn voor consumenten;
betalingen moeten zowel online als offline mogelijk worden;
privacy krijgt een prominente plaats in het ontwerp;
er komen limieten aan hoeveel digitale euro's iemand kan aanhouden om de stabiliteit van banken te beschermen;
contant geld blijft wettig betaalmiddel en moet overal toegankelijk blijven.

Wat betekent dit voor consumenten?

Voor de meeste Nederlanders verandert er voorlopig helemaal niets.

Je bankrekening blijft bestaan. Je betaalpas blijft werken. Ook iDEAL, Apple Pay en andere betaalmethoden verdwijnen niet.

Als de digitale euro uiteindelijk wordt ingevoerd, krijg je er simpelweg een extra betaalmogelijkheid bij. De bedoeling is dat banken en betaaldienstverleners de digitale euro gaan aanbieden via hun bestaande apps en diensten.

Wanneer komt de digitale euro?

Dat duurt nog even.

De ECB werkt inmiddels verder aan de technische voorbereiding. Er ligt een concept-rulebook, er zijn leveranciers geselecteerd voor het platform en tientallen banken, fintechbedrijven en universiteiten hebben meegewerkt aan experimenten rond nieuwe toepassingen.

Als de Europese wetgeving in de loop van 2026 wordt goedgekeurd, wil de ECB in 2027 starten met praktijktests. Een daadwerkelijke introductie wordt op zijn vroegst in 2029 verwacht.

De grootste uitdaging is vertrouwen

De techniek lijkt inmiddels steeds verder vorm te krijgen. De echte uitdaging ligt waarschijnlijk ergens anders.

Veel consumenten maken zich zorgen over privacy, toezicht en de rol van overheden bij digitaal geld. Daarom benadrukken zowel de ECB als het Europees Parlement dat de digitale euro contant geld niet zal vervangen en dat privacy een belangrijk uitgangspunt blijft.

Of dat voldoende is om het vertrouwen van burgers te winnen, zal uiteindelijk minstens zo bepalend zijn als de techniek zelf.