Dit nieuwe sociale netwerk geeft experts tot 40 keer meer invloed op wat jij ziet

Facebook, Instagram, TikTok en X hebben allemaal hun eigen manier om te bepalen wat er bovenaan je tijdlijn verschijnt. Vaak spelen engagement, interesses en eerder kijkgedrag daarbij een belangrijke rol. Het nieuwe Europese sociale netwerk Ivory denkt dat anders te kunnen doen: daar moet vooral aantoonbare expertise zwaar meewegen.

En met zwaar bedoelen ze ook echt zwaar. Een geverifieerde expert kan binnen zijn eigen vakgebied tot veertig keer meer algoritmisch gewicht krijgen dan een gewone gebruiker. Het Italiaanse sociale netwerk is nog piepklein, maar wil nu uitbreiden naar de rest van Europa. Nederland staat daarbij hoog op het lijstje.

Ivory presenteert zichzelf als een alternatief voor de bestaande sociale netwerken. Het belangrijkste verschil zit niet zozeer in hoe je berichten plaatst, maar in hoe wordt bepaald welke berichten aandacht krijgen. Expertise staat daarbij centraal.

Gebruikers kunnen binnen bepaalde onderwerpen, die Ivory 'Towers' noemt, een expertstatus aanvragen. Daarvoor moeten ze aantoonbare kwalificaties overleggen. Ivory kijkt onder meer naar diploma's, professionele certificeringen, relevante werkervaring en academische publicaties.

Een intern puntensysteem bepaalt vervolgens of iemand als expert wordt toegelaten. Belangrijk detail: die status geldt alleen binnen het betreffende vakgebied. Een hoogleraar natuurkunde krijgt dus niet automatisch extra algoritmisch gewicht wanneer hij over voetbal begint te posten.

Daarmee komen we bij het opvallendste onderdeel van Ivory. Berichten van geverifieerde experts kunnen aanzienlijk meer gewicht krijgen in het aanbevelingsalgoritme. Ivory spreekt over tot veertig keer zoveel.

Dat betekent overigens niet dat ieder bericht van een expert automatisch veertig keer zoveel bereik krijgt. Het algoritme kijkt ook naar het onderwerp, wie iemand volgt, hoe recent een bijdrage is, engagement, kwaliteitssignalen en welke content iemand eerder heeft gezien.

Maar waarom 40? Daar blijkt geen ingewikkelde wetenschappelijke formule achter te zitten. Ivory laat weten dat het verschillende waarden heeft getest, variërend van 10 tot 100. Bij een factor 40 ontstond volgens het bedrijf de beste balans tussen bijdragen van experts en die van gewone gebruikers. Expertise kreeg daarmee een duidelijke voorkeurspositie zonder dat de tijdlijn uitsluitend uit berichten van experts bestond.

Daar zit natuurlijk meteen een interessant probleem. Een diploma maakt iemand deskundig binnen een vakgebied, maar betekent niet dat alles wat die persoon vervolgens zegt automatisch waar is. Ivory erkent dat zelf ook. Sterker nog: wanneer een geverifieerde expert binnen zijn eigen vakgebied informatie verspreidt die onjuist blijkt te zijn, behoudt die persoon in principe zijn algoritmische voordeel. Ivory wil namelijk niet zelf bepalen wat wel en geen desinformatie is.

"Experts can be wrong", laat het bedrijf weten. Expertstatus moet volgens Ivory vooral helpen inschatten hoe waarschijnlijk het is dat iemand verstand heeft van het onderwerp waarover hij praat. Vervolgens is het aan de community en andere experts om uitspraken te beoordelen en elkaar tegen te spreken.

Dat is een fundamenteel andere keuze dan zelf inhoudelijk factchecken. Het betekent tegelijkertijd dat de expertstatus geen kwaliteitsstempel voor individuele berichten is.

Ivory probeert een ander bekend probleem van sociale media op een vrij rigoureuze manier aan te pakken: nepaccounts en bots. Iedere gebruiker moet zijn identiteit verifiëren. Afhankelijk van de gebruikte methode kan daarvoor een identiteitskaart of paspoort nodig zijn, samen met documentfoto's en een selfie of korte gezichtsvideo. Voor de expertstatus kunnen daar een cv, diploma's en andere professionele gegevens bijkomen.

Volgens Ivory worden handmatige controles door eigen medewerkers uitgevoerd en niet uitbesteed. Beelden die tijdens de standaard identiteitscontrole worden gebruikt, worden bij afgeronde aanvragen na dertig dagen verwijderd. Voor andere verificatiegegevens gelden aparte bewaartermijnen.

Het maakt het massaal aanmaken van anonieme nepaccounts aanzienlijk omslachtiger, maar vraagt tegelijkertijd behoorlijk wat vertrouwen van gebruikers in een sociaal netwerk dat vrijwel niemand nog kent.

Ivory staat nog aan het begin en werkt aan de opbouw van zijn community. Nederland behoort volgens de oprichters tot de belangrijkste markten waarop het platform zich in deze fase richt. De uitdaging is om genoeg gebruikers én deskundigen aan te trekken om de discussies interessant te maken. Want een algoritme dat expertise beloont, krijgt pas waarde als er ook voldoende kennis wordt gedeeld.

Opvallend genoeg behoort Nederland tot de markten waarop Ivory zich in deze eerste groeifase nadrukkelijk wil richten. Het platform is momenteel vooral gericht op Italië en Engelstalige gebruikers. In de app zit wel een AI-vertaalfunctie waarmee berichten naar het Engels of Italiaans kunnen worden vertaald. Nederlands moet later worden toegevoegd en heeft volgens Ivory daarbij ongeveer dezelfde prioriteit als Frans, Duits, Spaans en Portugees.

Ook daarover is Ivory redelijk open. Het bedrijf richt zich voorlopig vooral op abonnementen. Advertenties kunnen later een rol gaan spelen, maar Ivory zegt op lange termijn liever afhankelijk te zijn van betalende gebruikers dan van adverteerders. Met de huidige kostenstructuur denkt het bedrijf ongeveer 4.000 tot 5.000 premium-abonnees nodig te hebben om gezond winstgevend te worden.

Overigens ontsnapt zelfs Ivory niet helemaal aan engagement. Hoe gebruikers met berichten omgaan en hoeveel tijd ze ermee doorbrengen kan invloed hebben op wat ze te zien krijgen. Het bedrijf noemt engagement echter een secundair signaal; geverifieerde expertise moet de belangrijkste factor blijven.

En juist daarom is Ivory interessant om in de gaten te houden. Niet omdat het met 500 gebruikers nu al een serieuze concurrent voor Instagram, TikTok, LinkedIn of X is. Daarvoor is het platform nog vele malen te klein. Interessanter is de vraag of het uitgangspunt werkt. Sociale media hebben jarenlang geprobeerd onze aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Ivory probeert expertise veel nadrukkelijker mee te nemen in de vraag wie aandacht verdient.

Dat levert meteen nieuwe dilemma's op. Want wie bepaalt wie een expert is? En belangrijker: hoeveel vertrouwen moet je iemand geven alleen omdat diegene aantoonbaar verstand heeft van een onderwerp? Met twintig experts en een paar honderd gebruikers gaat Ivory dat vraagstuk voorlopig nog niet voor de hele wereld oplossen. Maar het is wel een interessant experiment met een fundamenteel ander uitgangspunt voor sociale media.