Technology14.08.2023

James Webb blijft verbazen, nu met de verst ontdekte ster ooit


Earendel staat inmiddels op 28 miljard lichtjaar van de Aarde

De James Webb ruimtetelescoop heeft in amper een jaar na zijn ingebruikname al heel wat ontdekkingen gedaan. De nieuwste aanvulling op zijn palmares is de ontdekking van een cluster van sterrenstelsels. Nog nooit eerder werd zo ver van de Aarde een ster ‘gekiekt’. De ster, Earendel, is naar schatting ongeveer twee keer zo heet als onze eigen zon. Formeel is de ster geen ontdekking van de James Webb zelf. Earendel werd namelijk vorig jaar al gespot door de Hubble telescoop, maar die is niet krachtig genoeg om er een ‘foto’ van te maken. Dat lukte James Webb nu dus wel.

Ontstaan op 12,9 miljard lichtjaar van de Aarde

Toen Earendel gevormd werd, was het heelal nog een jonkie van nog geen 1 miljard jaar. Op dat moment stond de ster zo’n 12,9 miljard lichtjaar van de Aarde. Met andere woorden, het licht dat James Webb nu van de ster opvangt, is 12,9 miljard jaar onderweg geweest. In die tussentijd staat, door het steeds uitdijende heelal, de ster inmiddels al op zo’n 28 miljard lichtjaar van de Aarde.

Hubble kon Earendel dus niet in beeld brengen, maar de ‘oude’ ruimtetelescoop heeft de ster wel kunnen ontdekken met behulp van zwaartekrachtlensing. Daarbij gedraagt de zwaartekracht van een massief object zich als een soort lens doordat het de structuur van ruimte en tijd vervormt. Daardoor wordt het licht van een verder weg gelegen lichaam verbogen en helderder terwijl dat licht passeert.

Hubble ontdekte de ster, James Webb maakte de ‘foto’

De James Webb ruimtetelescoop slaagde er dankzij dezelfde technologie, in combinatie met de veel krachtigere telescoop, wel in Earendel op de ‘gevoelige plaat’ vast te leggen. De eerste glimp van de ster werd afgelopen zomer al waargenomen, net nadat de telescoop in gebruik genomen was. Inmiddels hebben de onderzoekers en telescoop nog meer informatie van de ster verzameld, en dat is voldoende gebleken om er een foto van te kunnen samenstellen.

Earendel, genaamd naar een personage uit Tolkien’s Lord of the Rings boeken, is een ster die meer dan twee keer zo heet is als onze eigen zon die een oppervlaktetemperatuur heeft van zo’n 5500 graden.

“De ontdekkingen hebben een nieuw gebied van het universum geopend voor stellaire fysica, en nieuw onderwerp voor wetenschappers die het vroege universum bestuderen, waar ooit sterrenstelsels de kleinste detecteerbare kosmische objecten waren. Het onderzoeksteam heeft voorzichtige hoop dat dit een stap zou kunnen zijn in de richting van de uiteindelijke detectie van een van de allereerste generatie sterren, die alleen bestaat uit de ruwe ingrediënten van het universum gecreëerd in de oerknal – waterstof en helium”, aldus NASA.

Ron Smeets

Ron verdiende zijn sporen in de Telecom als Mobile Cowboy. Na bijna 15 jaar was hij toe aan een nieuwe uitdaging als zelfstandig freelance journalist, blogger en tekstschrijver. Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan. De Mobile Cowboys is back! Met lasso en zweep in de aanslag om de ingeslapen telecommarkt weer eens goed wakker te schudden en met scherp te schieten!

Verder lezen over Space

Je kunt deepfakes spotten dankzij ruimtetechnologie

Online23.07.2024

Je kunt deepfakes spotten dankzij ruimtetechnologie

Alles is te zien in de poppetjes van je ogen
SpaceX-lancering faalt voor het eerst in bijna 10 jaar

Sinds 2016 doet SpaceX volledig succesvol de ene lancering na de andere, maar nu is er voor het eerst weer een met de Falcon-9 mislukt.

Technology12.07.2024

SpaceX-lancering faalt voor het eerst in bijna 10 jaar

De ruimte ruikt naar… rotte eieren?

We hebben het vaak over de oneindigheid van de ruimte, de temperatuur en natuurlijk het feit dat er geen geluid bestaat. Maar wat we ons misschien niet vaak genoeg hebben afgevraagd is: hoe ruikt de ruimte eigenlijk?

Technology09.07.2024

De ruimte ruikt naar… rotte eieren?

ESA’s bewijs om op de maan te bouwen is een LEGO-steentje

Het ziet er bijna uit alsof het uit een 3D-printer komt rollen. En een kleine spoiler: zo ziet het er niet alleen uit, het is ook zo. 

Technology05.07.2024

ESA’s bewijs om op de maan te bouwen is een LEGO-steentje

NASA en Boeing vinden niet dat ISS-astronauten vastzitten

De Starliner-astronauten kunnen nog niet naar huis. Volgens NASA valt het allemaal wel mee: de astronauten zitten helemaal niet vast op het ISS, meent de ruimteorganisatie.

Technology01.07.2024

NASA en Boeing vinden niet dat ISS-astronauten vastzitten

NASA en SpaceX zouden ruimtepuin onderschatten

NASA en SpaceX hebben grote plannen in de ruimte, maar daarin zouden de bedrijven ruimtepuin onvoldoende meenemen, zegt de Amerikaanse Aerospace Corporation.

Technology29.06.2024

NASA en SpaceX zouden ruimtepuin onderschatten

Astronauten Starliner zitten voorlopig vast op ISS

Nadat het al extreem lang duurde voordat Starliner met bemanning kon vertrekken, is het nu een probleem om ze terug naar aarde te halen.

Technology24.06.2024

Astronauten Starliner zitten voorlopig vast op ISS

NASA’s ruimtesonde Voyager 1 verricht een klein wonder

Voyager 1 is weer helemaal up and running nadat de knappe koppen van NASA het op tientallen miljarden kilometers hebben gefikst.

Technology17.06.2024

NASA’s ruimtesonde Voyager 1 verricht een klein wonder