De missie van Mars-sonde MAVEN is officieel beëindigd

Na meer dan elf jaar dienst is het harde werk voorbij voor de Mars-sonde MAVEN: de missie is officieel beëindigd door de ruimtevaartorganisatie NASA. Dat is overigens niet vooraf gepland, want eind vorig jaar werd het contact met de sonde verloren.

De MAVEN – dat staat voor Mars Atmosphere and Volatile Evolution – werd in 2013 gelanceerd en in 2014 in een baan om Mars gebracht. Het idee was dat de sonde een jaar lang metingen zou uitvoeren om de Martiaanse atmosfeer te bestuderen en hoe de zonnewind op de planeet deze atmosfeer erodeert.

De sonde ter waarde van 582 miljoen dollar heeft daarbij zijn uiterste best gedaan. Zoals gezegd was het de bedoeling dat er een jaar lang metingen werden uitgevoerd, maar dit groeide uiteindelijk uit tot dik elf jaar. Dat is pas waar voor je geld!

Het leverde veel informatie over Mars op, waaronder info over hoe zonnewind er miljarden jaren over heeft gedaan om de atmosfeer van de planeet uit te dunnen. Mars was ooit namelijk een warmere, nattere wereld. Wetenschappers kwamen er achter dat zonnedeeltjes continu in de atmosfeer van Mars komen en zo langzaam maar zeker de atmosfeer van Mars laten verdwijnen. Zij vergelijken het met een bommetje maken in het zwembad, waarbij waterdruppels uit het zwembad vallen.

Ook ontdekte de MAVEN allerlei ‘aurora’s’ in de lucht van Mars door deeltjes die in de atmosfeer van de planeet vielen. In feite zijn het gassen in de atmosfeer die door de zonnedeeltjes licht gaan geven. Dit is vergelijkbaar met het noorderlicht wat hier op aarde op bepaalde plekken te zien is, maar op Mars waren er geheel andere kleuren te zien, en bovendien kunnen ze overal op de planeet voorkomen.

Daarnaast werden gigantische stormen op Mars in 2018 bestudeerd met de MAVEN. Door deze stormen werd de gehele planeet tijdelijk door stofwolken omringd. Wetenschappers kwamen er achter dat deze stormen de planeet opwarmden, waardoor watermoleculen veel hoger in de atmosfeer konden komen en dit water verloren ging in de ruimte.

De missie van MAVEN was dus een groot succes, maar is nu ten einde gekomen. En dat is niet omdat NASA er klaar mee is: afgelopen december werd tijdens een vlucht van MAVEN langs de achterkant van Mars het contact met de sonde verloren. Ondanks meerdere pogingen is dat contact niet meer hersteld. Het beëindigen van de missie is dus geen vrijwillige keuze.

Kortgezegd komt het er op neer dat toen de MAVEN weer van achter Mars vandaan kwam, de sonde op een ongebruikelijke manier roteerde, wat betekent dat MAVEN’s vliegtraject is verstoord. Door deze rotatie zijn de batterijen van de sonde leeggelopen, waardoor communicatie en het verzamelen en ontvangen van data niet meer mogelijk is.

De sonde blijft naar verwachting de komende vijftig tot honderd jaar nog wel in een baan om Mars vliegen, maar NASA gaat niet meer proberen contact te leggen, aangezien al is gebleken dat dit niet meer werkt. De MAVEN heeft zijn missie dus met vlag en wimpel volbracht!