Ben jij bereikbaar voor je baas buiten werktijd?

Ben jij bereikbaar voor je baas buiten werktijd?

Vorig artikel Volgend artikel

Onze samenleving heeft steeds vaker te kampen met burnout onder werknemers. Een van de grote oorzaken is ‘altijd aan’ zijn. Nog even ‘s avonds een WhatsAppje beantwoorden van je manager, of toch nog even die e-mail beantwoorden die je ziet binnenkomen en echt niet tot morgen kan wachten. Het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) deed er onderzoek naar. Behoor jij tot die helft (!) van de werknemers in Nederland die buiten werktijd bereikbaar zijn?

WhatsApp

Het is niet zo dat we echt altijd aan zijn: volgens het CBS is bijna de helft van de medewerkers altijd (23 procent) of vaak (24 procent) buiten werktijd bereikbaar. Het is niet heel vreemd, want WhatsApp is ook een manier om in contact te blijven met werk. Je hoeft dan niet een hele avond klaar te zitten met WhatsApp open op je telefoon, maar als je baas je appt dan lees je dat dus wel.

De stijging is waarschijnlijk ook te verklaren door het feit dat we steeds vaker in de cloud werken, waardoor je ook vanaf je privé-apparatuur en buiten het netwerk van je bedrijf bepaalde werktools kunt benaderen. Maar de grootste oorzaak ligt hem uiteindelijk natuurlijk in onszelf: wij voelen ons verplicht om te reageren op die collega die ‘s avonds mailt, al dan niet omdat hij of zij het werk overdag niet afkreeg. Er zijn bedrijven die voor dit gedrag een stokje steken: die instellen dat de mailserver mailtjes alleen tussen 07:00 uur ‘s ochtends en 18:00 uur ‘s avonds versturen bijvoorbeeld.

CBSbuitenwerktijd3

Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden

Hoewel dit allemaal heel zakelijk klinkt, zijn het echt niet alleen mensen met klassieke kantoorbanen. Juist mensen met een pedagogisch beroep, denk aan docenten, zijn vaak aan in de avonduren en de weekenden: maar liefst 61 procent van de werknemers in die beroepsgroep. Doe je iets in de bedrijfseconomie, administratie of techniek, dan ben je deel van een groep die volgens dit onderzoek het minst vaak bereikbaar buiten werktijd. Vergis je niet: het zijn alsnog 4 op de 10 werknemers in die beroepsgroepen die je gewoon buiten werktijd alsnog succesvol kunt benaderen.

Overigens is de bereikbaarheid onder managers buiten werktijd nóg groter, wat waarschijnlijk komt omdat dit vaker wordt gezien als ‘part of the job’. Uit het onderzoek ‘Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden’ (NEA) door CBS en TNO bleek dat meer dan driekwart (76 procent) van de managers door collega’s te bereiken is buiten werktijd. En niet alleen collega’s, veel managers zijn ook bereikbaar voor klanten.

CBSbuitenwerktijd2

Altijd bereikbaar buiten werktijd

Er komt bovendien naar voren dat de mensen die het vaakst buiten werk bereikbaar zijn, mensen zijn met een HBO-opleiding of hoger en een leeftijd van 45 jaar of hoger. 56 procent van die groep is buiten werk op te bellen, te mailen of te WhatsAppen voor zakelijke aangelegenheden. Jongeren tot 25 jaar met een laag of middelbaar onderwijsniveau kunnen er ook wat van: daar is gemiddeld 52 procent bereikbaar in de eigen tijd. Bovendien zijn mannen vaker buiten de baas z’n tijd bereikbaar dan vrouwen, al is het verschil maar klein: 50 versus 45 procent.

Er zit ook nog verschil tussen mensen met een flexibele arbeidsrelatie of mensen met een vast contract, als we kijken naar opleidingsniveau: van de hoogopgeleiden met een vast contract zegt 51 procent buiten werktijd bereikbaar te zijn, maar bij hoogopgeleiden met een flexibele arbeidsrelatie is dit 42 procent. Bij laag en middelbaar opgeleiden is dit juist andersom: zonder vast contract is 47 procent buiten werktijd om ‘aan’ versus 43 procent met een vast contract.

CBSbuitenwerktijd1

CBS

De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden is via het internet gedaan door CBS en TNO onder bijna 63.000 werknemers van 15 tot 75 jaar. Het gaat om mensen die in Nederland werken en het onderzoek is gehouden in 2018. Werkenden wordt gevraagd naar omstandigheden op de werkvloer, voorwaarden, werkinhoud en ongevallen. Maar dus ook naar het leven buiten de baas zijn tijd: is dat wel echt buiten de baas zijn tijd?

Altijd het gevoel hebben bereikbaar te moeten zijn, dat eist volgens menig psycholoog zijn tol. Veel psychologen geven aan dat mensen niet altijd in hun werk moeten zitten met hun hoofd, maar dat er juist ruimte moet zijn voor rust. Meer ontspanning zou het aantal burn out-gevallen terug kunnen dringen. In sommige landen, waaronder Frankrijk, is daardoor het recht op onbereikbaar zijn zelfs officieel in de wet vastgelegd. Immers kun je je pas echt ontspannen als je weet dat je baas ook niets van je verwacht of mag verwachten. Er wordt in Nederland ook aan dit soort wetgeving gewerkt, maar dat staat nog in de kinderschoenen en is op dit moment alleen nog een Initiatiefwet.

Meer content

Laura Jenny

Is ze niet aan het tikken, dan zweeft ze ergens in de wondere wereld van entertainment of in een vliegtuig naar een toffe plek in de echte wereld. Mario...

Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies