De handen van LEGO-poppetjes worden voortaan anders gemaakt

Aan een LEGO-steentje zie je straks niets bijzonders, maar achter de schermen verandert er behoorlijk wat aan de manier waarop LEGO zijn plastic produceert. De Deense speelgoedfabrikant zet een volgende stap in het verminderen van het gebruik van fossiele grondstoffen. Voor meer dan 90 verschillende LEGO-onderdelen wordt inmiddels e-methanol ingezet als alternatieve grondstof.

Daar zitten opvallend genoeg niet alleen exotische onderdelen tussen. LEGO gebruikt het materiaal onder meer bij de productie van assen, connectors, stuurwielen en zelfs de bekende kleine handjes van minifiguren. Het uiterlijk, de kwaliteit en de stevigheid van de onderdelen moeten daarbij exact hetzelfde blijven.

LEGO werkt inmiddels ruim vijf jaar aan het gebruik van e-methanol. Het interessante aan deze grondstof is vooral de manier waarop hij wordt geproduceerd.

Voor de productie wordt met hernieuwbare elektriciteit waterstof gemaakt. Die waterstof wordt vervolgens gecombineerd met CO₂ die afkomstig is van een biogasinstallatie en anders in de atmosfeer terecht zou komen. Het resultaat is e-methanol, die vervolgens kan worden gebruikt als grondstof voor de productie van kunststoffen. Daarmee kan een deel van de fossiele grondstoffen worden vervangen die normaal nodig zijn om LEGO-onderdelen te produceren.

Het betekent overigens niet dat je binnenkort een doos kunt kopen met uitsluitend LEGO-steentjes die uit e-methanol zijn gemaakt. LEGO werkt met een zogenoemd mass balance-systeem. Daarbij komen hernieuwbare en conventionele grondstoffen in dezelfde productieketen terecht.

Vergelijk het enigszins met groene stroom. Uit jouw stopcontact komt niet letterlijk uitsluitend elektriciteit van een specifieke windmolen, maar jouw afname zorgt er wel voor dat een overeenkomstige hoeveelheid hernieuwbare energie aan het totale systeem wordt toegevoegd. Bij LEGO gebeurt iets vergelijkbaars met grondstoffen.

De schaal waarop LEGO e-methanol inzet, begint inmiddels behoorlijk te worden. Meer dan 90 verschillende elementen vallen onder het programma. Het gaat bijvoorbeeld om technische onderdelen, maar ook om stuurwielen en handen van minifiguren.

Voor LEGO is vooral belangrijk dat consumenten daar in de praktijk niets van merken. Een onderdeel dat met alternatieve grondstoffen wordt geproduceerd, moet volgens het bedrijf aan dezelfde eisen voldoen als ieder ander LEGO-element.

Dat is bij LEGO een behoorlijk belangrijke voorwaarde. Steentjes die vandaag worden geproduceerd, moeten immers nog steeds probleemloos passen op exemplaren die tientallen jaren geleden uit een doos kwamen. Nieuwe materialen mogen daarom geen invloed hebben op onder meer maatvoering, stevigheid, kleur en de bekende ‘clutch power’ waarmee LEGO-steentjes aan elkaar blijven zitten.

Het is verleidelijk om hieruit te concluderen dat LEGO nu tientallen onderdelen zonder fossiele grondstoffen maakt, maar zo simpel ligt het niet. Omdat het bedrijf gebruikmaakt van mass balance, zijn de alternatieve grondstoffen niet fysiek te volgen tot één specifiek LEGO-handje of stuurwiel.

Het doel is vooral om binnen de totale productieketen steeds meer fossiele grondstoffen te vervangen door hernieuwbare of gerecyclede alternatieven.

LEGO probeert dat op meerdere manieren. Het bedrijf gebruikt bijvoorbeeld al jaren bio-polyethyleen, waarbij suikerriet als grondstof wordt gebruikt. Dat materiaal vinden we onder meer terug in flexibele LEGO-elementen zoals planten. Ook experimenteert het bedrijf met gerecyclede en andere hernieuwbare materialen.

Dat proces blijkt niet altijd eenvoudig. LEGO stelde zichzelf eerder ambitieuze doelen voor alternatieve materialen, maar nieuwe kunststoffen moeten niet alleen duurzamer zijn. Ze moeten ook aan de uitzonderlijk strenge kwaliteitseisen van het bedrijf voldoen en op grote schaal geproduceerd kunnen worden.

De overstap naar andere grondstoffen maakt onderdeel uit van een veel grotere investering. LEGO wil de komende jaren miljarden investeren in initiatieven die de milieu-impact van het bedrijf moeten verkleinen. Een belangrijk onderdeel daarvan is het vervangen van fossiele grondstoffen door hernieuwbare en gerecyclede alternatieven.

E-methanol is dus niet dé oplossing waarmee LEGO zijn plasticprobleem in één klap oplost. Het is vooral weer een extra grondstof die op steeds grotere schaal in het productieproces kan worden opgenomen.

En misschien is dat uiteindelijk wel de interessantste ontwikkeling. LEGO probeert zijn iconische steentje niet opnieuw uit te vinden. Voor kinderen en verzamelaars moet er juist helemaal niets veranderen. De grote verandering moet plaatsvinden voordat het plastic überhaupt een LEGO-fabriek binnenkomt.

Als LEGO daarin slaagt, ziet een minifiguur er over een paar jaar nog precies hetzelfde uit als nu. Alleen kan het verhaal achter dat kleine gele handje behoorlijk anders zijn.