Autosportliefhebbers zijn er in alle soorten en maten. De
Formule 1-fan leeft in een wereld van glamour, exclusieve hospitality en peperdure tickets. De liefhebber van endurance-races zoekt juist het avontuur van een etmaal lang racen, slapeloze nachten, het geluid van brute raceauto's en de magie van
Le Mans.
Maar er is nog een derde categorie. De liefhebbers van
rallysport. Ons podium was drie dagen lang de
Rally de Portugal. Niet zomaar een rally, maar een van de absolute klassiekers van het FIA World Rally Championship (WRC), het hoogste niveau van de internationale rallysport. Waar de Formule 1 Monaco en Monza heeft, heeft de rallysport Portugal.
Je hoeft maar één keer de klassementsproeven rond Fafe, Lousã en Arganil te hebben bezocht om dat te begrijpen. Maar het zijn niet alleen de spectaculaire gravelwegen die indruk maken. Het zijn vooral de mensen.
Jaarlijks trekken bijna een miljoen fans naar de Portugese bergen. Daarmee behoort de Rally de Portugal tot de best bezochte rally's ter wereld. Het unieke is dat liefhebbers hier gratis of tegen minimale kosten langs honderden kilometers klassementsproef kunnen staan, vaak letterlijk op enkele meters van de auto's.
Dit is autosport van het volk
Als je hier in Porto met fans praat, merk je direct dat rally voor hun heel veel betekent. Het is traditie, cultuur en soms bijna religie. Langs de wegen van Fafe, Arganil en tientallen andere proeven staan complete families dagenlang te kamperen om een glimp op te vangen van de brullende auto’s. En juist op dat decor maakte
Lancia zijn rentree.
De terugkeer van Lancia in de rallysport
Het is een bijzondere ervaring om tijdens de Rally de Portugal mee te mogen lopen met een professioneel fabrieksteam. Binnenkijken in de keuken van Lancia en de nieuwe Lancia Ypsilon Rally2 HF Integrale.
De hoofdrolspelers waren Nikolay Gryazin met startnummer 25 en Yohan Rossel met startnummer 22. De wagen met #25 reed een supersterk en constant weekend. Zijn teamgenoot met #21 toonde lef en liet vooral veel snelheid zien.
Voor Lancia draaide het deze rally echter om meer dan alleen het resultaat. Na jaren van afwezigheid wilde het Italiaanse merk vooral bewijzen dat de nieuwe rallyauto direct competitief kan zijn onder de zwaarste omstandigheden. Dan is Portugal misschien wel de ultieme test.
Een land dat leeft voor rallysport
En wij maar denken dat voetbal hier de mensen bezighoudt, dat is maar half waar want Portugal ademt rally. Dat voel je overal. Niet alleen langs de bekende proeven, dat zijn inkoppers, maar ook in de dorpen waar bewoners dagen van tevoren hun stoelen langs de route neerzetten. In de cafés en Pastelaria’s worden tussen de espresso's door discussies gevoerd over afstellingen, bandenkeuzes en tijden. Iedereen lijkt hier expert.
Kinderen dragen petjes van hun favoriete coureurs en ouderen vertellen verhalen over de gloriedagen van de beruchte Groep B, de legendarische rallyklasse uit de jaren tachtig, die zo snel en spectaculair werd dat ze uiteindelijk om veiligheidsredenen de stekker eruit trokken (werd verboden).
Het verleden speelt ook voor
Lancia een belangrijke rol. Voor veel rallyliefhebbers is Lancia immers geen gewoon automerk. Het is het merk van de Stratos, de 037 en de Delta Integrale. Auto's die de rallysport hebben gevormd en waarvan de namen nog altijd met respect worden uitgesproken.
Met tien constructeurstitels blijft Lancia zelfs vandaag de dag het meest succesvolle merk uit de geschiedenis van het World Rally Championship. Maar historische successen tellen vandaag niet meer. Wie terugkeert, moet zichzelf opnieuw bewijzen.
De terugkeer van de olifant
Dat vraagt om een korte uitleg. Wanneer je tegen een rallyfan zegt dat ‘de olifant terug is’, weet hij direct wat je bedoelt. Het gaat dan niet over een dier, maar over het beroemde HF-logo met het kleine olifantje dat jarenlang symbool stond voor de sportieve modellen van Lancia.
Met de nieuwe Ypsilon Rally2 HF Integrale werkt Lancia stap voor stap aan een terugkeer in de internationale rallysport. De Portugese gravelproeven vormen daarbij een meedogenloze lakmoesproef. Losliggende stenen, diepe sporen, verraderlijke afgronden en wisselende weersomstandigheden leggen iedere zwakke plek genadeloos bloot.
Juist daarom maakte deze nieuwe Lancia indruk. De auto liet zien dat hij niet alleen op papier potentie heeft, maar ook in de praktijk mee kan draaien tussen de gevestigde namen in het WRC2-veld. Voor Lancia is dat misschien wel belangrijker dan een enkele overwinning.
De kathedraal van Lousada
Dan is het einde van dag twee en volgt misschien wel het absolute hoogtepunt van de rally. Het Eurocircuito da Costilha in Lousada.
Terwijl de ene wolkbreuk na de andere over het circuit trekt en duizenden fans onverstoorbaar in de stromende regen blijven staan, stap je een wereld binnen die nauwelijks te vergelijken is met andere autosportevenementen. Het voelt alsof iemand hier een gigantische speelgoedracebaan tot leven heeft gewekt.
Voor je ligt een compact circuit met asfalt, gravel, sprongen en scherpe bochten, deels omringd door tribunes vol rallyfans. Overal waar je kijkt gebeurt wel iets. Auto's duiken tegelijkertijd een bocht in, raken elkaar bijna en vechten wiel aan wiel om iedere meter.
Hier verandert rally even van karakter. Dit is geen strijd tegen de klok, maar een arena waarin auto's zichtbaar met elkaar duelleren. Vanuit vrijwel iedere plek kun je de complete actie volgen. Iedere inhaalpoging wordt begroet met gejuich, iedere fout met collectief ongeloof.
Wat deze plek zo bijzonder maakt, is dat je letterlijk bovenop de actie zit. De auto's razen voorbij terwijl duizenden telefoons tegelijkertijd omhoogschieten om geen seconde van het spektakel te missen. Vastleggen op je mobieltje en misschien nog eens nakijken.
Voor Lancia voelde deze plek bijna symbolisch. Een merk dat jarenlang afwezig was uit de rallysport keerde terug in een arena die volledig draait om emotie, beleving en passie. Je moet erbij zijn geweest om dat te begrijpen.
Fafe: waar rally een volksfeest wordt
Na Lausada dan is er natuurlijk ook nog Fafe. De berg, de meute en de sprong. Wie de beroemde sprong alleen van televisie kent, heeft eigenlijk maar de helft van het verhaal gezien.
De proef ligt hoog in de Portugese bergen. Al dagen voordat de eerste auto arriveert, verandert het gebied in een gigantisch openluchtfestival. Overal staan tenten, campers en geïmproviseerde barbecueplaatsen. Fans uit Portugal, Spanje, Frankrijk, Italië en ver daarbuiten trekken massaal naar de heuvels.
Wanneer de rallywagens uiteindelijk verschijnen ontstaat een sfeer die nauwelijks te vergelijken is met andere autosportevenementen. Tienduizenden mensen staan langs de route opgesteld. Op sommige plekken lijkt het alsof complete berghellingen bedekt zijn met supporters. Voor een plek bij de beroemde sprong moet je vaak al een dag eerder aanwezig zijn.
Dit is een volksfeest dat zijn weerga niet kent. Televisiebeelden zijn indrukwekkend, maar kunnen onmogelijk overbrengen hoe groot dit evenement werkelijk is. Het geluid, de mensenmassa's en de energie van het publiek moet je met eigen ogen ervaren.
Voor Lancia was de Rally de Portugal daarom misschien wel de ultieme proef. Niet alleen technisch, maar ook emotioneel. Want als je wilt weten of een comeback serieus wordt genomen, hoef je alleen maar naar de fans te kijken.
En juist in Portugal, waar rallysport bijna cultureel erfgoed is, werd duidelijk dat de terugkeer van Lancia veel meer is dan een marketingoefening.
De olifant is terug
Nog niet aan de top van het wereldkampioenschap, maar wel weer zichtbaar op de plekken waar rallygeschiedenis wordt geschreven. En als er één land is waar je moet bewijzen dat je terug bent, dan zijn het de Portugese bergwegen en de legendarische proeven van Lousada en Fafe, waar de
sport nog altijd voelt zoals rally ooit bedoeld was.