Europa haalt de VS langzaam in met AI, maar één probleem blijft groeien

Europese bedrijven zetten flinke stappen op het gebied van kunstmatige intelligentie. De afgelopen zes maanden groeide de AI-volwassenheid van Europese organisaties zelfs sneller dan die van hun Amerikaanse concurrenten. Toch blijft Europa gemiddeld achter op de Verenigde Staten. Bovendien ontstaat er een nieuwe uitdaging: de kloof tussen grote ondernemingen en kleinere bedrijven wordt steeds groter.

Dat blijkt uit de eerste editie van de AI Progress Barometer van Accenture, waarin bijna 3.000 grote bedrijven wereldwijd zijn onderzocht. De onderzoekers keken daarbij niet alleen naar het gebruik van AI, maar vooral naar de vraag in hoeverre organisaties er daadwerkelijk bedrijfswaarde mee weten te creëren.

Volgens het onderzoek komt Europa inmiddels uit op een gemiddelde AI-score van 43,1. Amerikaanse bedrijven blijven vooroplopen met een score van 48,9. Opvallend is wel dat Europese organisaties de afgelopen zes maanden sneller vooruitgang boekten dan hun concurrenten aan de overkant van de Atlantische Oceaan.

Die ontwikkeling laat zien dat AI steeds vaker een strategische prioriteit wordt binnen Europese bedrijven. Organisaties investeren niet alleen in nieuwe modellen of chatbots, maar richten complete bedrijfsprocessen opnieuw in om AI op grotere schaal toe te passen.

De vooruitgang komt echter vooral van de grootste ondernemingen.

Bedrijven met een jaaromzet van meer dan 10 miljard dollar zitten inmiddels dicht tegen hun Amerikaanse concurrenten aan. Zij behalen een gemiddelde AI-score van 47,4, tegenover 49,5 in Noord-Amerika.

Bij kleinere organisaties ziet het beeld er heel anders uit. Europese bedrijven in deze categorie blijven steken op een gemiddelde score van 40,5, terwijl vergelijkbare bedrijven in Noord-Amerika uitkomen op 48,1.

Volgens Accenture vormt juist deze groeiende kloof een risico voor de Europese concurrentiepositie. Wanneer kleinere bedrijven onvoldoende investeren in data, technologie en AI-vaardigheden, dreigen zij de volgende productiviteitsgolf grotendeels te missen.

De uitkomsten sluiten aan bij een bredere ontwikkeling die de afgelopen anderhalf jaar zichtbaar is geworden. Waar organisaties aanvankelijk vooral experimenteerden met generatieve AI, verschuift de aandacht nu steeds vaker naar concrete toepassingen binnen de dagelijkse bedrijfsvoering.

Steeds meer bedrijven gebruiken AI voor procesautomatisering, softwareontwikkeling, klantenservice, documentanalyse en besluitvorming. Dat vraagt volgens Accenture niet alleen om betere technologie, maar ook om kwalitatieve data, nieuwe vaardigheden en een andere manier van organiseren.

"Europese bedrijven bouwen momentum op in AI, vooral de grootste organisaties," zegt Rob Knigge, Country Managing Director van Accenture Nederland. "Zij beseffen dat AI pas echt waarde oplevert als het breed in de organisatie wordt toegepast."

Niet iedere sector ontwikkelt zich even snel.

Van de achttien onderzochte sectoren boekten er tien duidelijke vooruitgang. Verzekeraars voeren de ranglijst aan dankzij forse investeringen in dataplatformen en procesvernieuwing. Ook de reisbranche en producenten van consumentengoederen behoren tot de snelste stijgers.

Dat onderstreept dat AI zich steeds verder verspreidt buiten de traditionele technologiesector. Organisaties kijken steeds vaker hoe repetitieve werkzaamheden kunnen worden geautomatiseerd, terwijl medewerkers zich richten op complexere taken waar menselijke expertise noodzakelijk blijft.

Volgens Accenture draait succesvolle AI-adoptie inmiddels om veel meer dan het implementeren van een nieuw model of platform.

Organisaties die AI succesvol opschalen investeren tegelijkertijd in datakwaliteit, governance, leiderschap en de vaardigheden van medewerkers. Juist die combinatie bepaalt in toenemende mate of AI daadwerkelijk leidt tot hogere productiviteit en concurrentievoordeel.

De nieuwste cijfers laten zien dat Europa terrein wint, maar ook dat de verschillen binnen Europa groter worden. De grootste ondernemingen weten het tempo van de Verenigde Staten steeds beter te volgen, terwijl veel kleinere organisaties moeite hebben om dezelfde ontwikkeling door te maken. De komende jaren zal juist die groep bepalen of Europa als geheel de AI-achterstand verder weet te verkleinen.