Steeds meer Nederlanders gebruiken social media, maar het ongemak groeit

Social media zijn voor bijna iedereen in Nederland vanzelfsprekend geworden. We appen, scrollen en kijken dagelijks, vaak zonder erbij stil te staan. Maar onder dat massale gebruik schuift iets. Het aantal gebruikers blijft groeien, terwijl het ongemak over de impact van social media steeds zichtbaarder wordt. Dat blijkt uit het Nationale Social Media Onderzoek 2026 van Newcom, uitgevoerd onder 6.685 Nederlanders van 15 jaar en ouder.

Neil van der Veer (Newcom): “We zien dat social media verder doordringen in het dagelijks leven, maar óók dat het draagvlak groeit voor meer bescherming en bewuster gebruik. Het gesprek verschuift van ‘welke apps zijn populair?’ naar ‘wat doen ze met ons en waar leggen we grenzen?’”

In totaal gebruiken 14,6 miljoen Nederlanders minstens één socialmediaplatform. Gemiddeld zijn dat 4,5 platforms per persoon. Daarmee is social media geen losse activiteit meer, maar een vast onderdeel van het dagelijks leven. De gemiddelde tijdsbesteding ligt rond de twee uur per dag. Bij jongeren neemt die tijd iets af, maar blijft deze hoog in vergelijking met andere leeftijdsgroepen.

Binnen het landschap blijven de verhoudingen grotendeels hetzelfde. WhatsApp is met 13,8 miljoen gebruikers opnieuw het grootste platform van Nederland en groeit nog altijd. Instagram en YouTube laten eveneens verdere groei zien, terwijl TikTok zijn positie weet vast te houden.

Tegelijkertijd zijn er eerste scheurtjes zichtbaar. X en Snapchat verliezen licht terrein, wat erop wijst dat sommige platforms hun piek mogelijk hebben bereikt. Opvallend is de opmars van Polarsteps binnen de top-10 en de groei van Signal onder de kleinere platforms. Die groei is echter relatief: 93 procent van de Signal-gebruikers gebruikt óók WhatsApp.

Waar het gebruik stabiel blijft of zelfs toeneemt, verandert de beleving. Steeds meer Nederlanders ervaren social media niet alleen als handig of leuk, maar ook als belastend. 2,6 miljoen mensen geven aan zich door social media minder gelukkig te voelen. Daarnaast proberen 5,5 miljoen Nederlanders actief hun gebruik te verminderen, bijvoorbeeld door apps te verwijderen of notificaties uit te schakelen.

Die spanning is vooral zichtbaar bij jongeren en ouders. Ouders maken zich steeds vaker zorgen over de invloed van social media op het welzijn, de concentratie en het zelfbeeld van hun kinderen.

Het onderzoek laat een duidelijke samenhang zien tussen intensief socialmediagebruik en een lager mentaal en fysiek welzijn. Mensen die veel tijd op platforms doorbrengen, rapporteren vaker stress, vermoeidheid en een grotere zorgvraag. Newcom benadrukt dat het om correlaties gaat en dat vervolgonderzoek nodig is om oorzaken vast te stellen, maar de richting is duidelijk: meer tijd online betekent niet automatisch meer welzijn.

Die zorgen vertalen zich steeds vaker naar concrete standpunten. Bijna twee op de drie Nederlanders steunen een verbod op social media voor kinderen onder de 16 jaar. Opvallend is dat deze steun niet alleen bij ouders zit, maar juist ook groeit onder Gen Z. De discussie verschuift daarmee van individuele verantwoordelijkheid naar collectieve bescherming.

Volgens Newcom verandert het publieke gesprek. Niet langer draait het alleen om de vraag welke apps populair zijn, maar steeds vaker om wat social media met ons doen. Platforms zijn diep verweven geraakt met communicatie, ontspanning en werk, maar voelen voor veel gebruikers ook als iets dat te groot en te invloedrijk is geworden.

Social media groeien door, maar het onvoorwaardelijke enthousiasme lijkt voorbij. Wat overblijft is een bredere discussie over grenzen, bescherming en bewuster gebruik — een discussie die in 2026 duidelijk luider wordt.