Sociale media en AI eisen je volledige aandacht op volgens nieuwe documentaire

Your Attention Please is een nieuwe documentaire over de aandachtseconomie. De grootste aandachtkaper is natuurlijk de smartphone en dan vooral sociale media. AI kan er echter ook wat van, zo stelt de documentaire.

Your Attention Please windt er geen doekjes om: al die aandacht vragende apps zijn een probleem. De docu gaat deze week in première op SXSW en waar het klein begon met een vraag over het internetgedrag van een individu, daar is het uitgegroeid tot een algemener verhaal over hoe moderne technologie gemaakt is om het menselijke gedrag te beïnvloeden. Het draait ook om de vraag of we de wereld nog kennen van de tijd voor smartphones ten tonele verschenen. Er zijn inmiddels hele generaties die dat niet weten.

Regisseur Sara Robin interviewt onderzoekers, tech-experts en gezinnen in de docu. Veel hebben iets te maken met sociale media en cyberpesten. Ze hoorde echter steeds hetzelfde terugkomen: sociale media veranderen niet alleen hoe mensen communiceren, het heeft zo langzamerhand ook in ons brein veranderd wat we belangrijk vinden. Vriendschap en een gevoel ergens bij te horen waren altijd privé en persoonlijk, maar nu komen daar ineens cijfers bij: likes, volgers, allemaal zaken die om wat voor reden dan ook impact zijn gaan maken. Het is volgens de documaker een soort valuta geworden voor het sociale leven.

AI speelt een rol in vooral de manier waarop we communiceren. Volgens experts over cyberpesten worden AI-tools veelvuldig gebruikt om nare berichten te genereren op grote schaal en om deepfakes te maken. Het zou bovendien invloed hebben op hoe eenzaam mensen zich kunnen voelen. Dat er dan ook nog AI-tools zijn die mensen zouden aanraden om zichzelf pijn te doen is een nog extremer voorbeeld.

De documentaire lijkt niet zozeer te zijn om ons met al die online platforms te laten stoppen. Het is vooral om bewustwording te creëren en om te laten zien dat het niet uitmaakt waar je vandaan komt, omdat iedereen ermee te maken heeft. Robin zegt wel dat het niet makkelijk is, omdat mensen zich overweldigd voelen door de schaal van het probleem. Er zijn wel veel organisaties die zich erover buigen, maar die zijn vaak niet zo heel zichtbaar.

De timing is ook interessant omdat we nu middenin een rechtszaak zitten van tientallen mensen tegen sociale mediaplatformen over de grote invloed die zij hebben. Het gaat daarbij onder andere om hoe verslavend ze worden gemaakt. Tot slot stelt Robin dat we als mensen meer kracht hebben dan we denken. We hebben ze immers ook gemaakt, al die platformen, dan kunnen we ze ook aanpassen, stelt ze.