Microsoft: organisaties lopen achter op hun eigen medewerkers als het gaat om AI

Microsoft publiceerde de nieuwste editie van de Work Trend Index, het jaarlijkse onderzoek naar AI en de toekomst van werk. De belangrijkste conclusie: de grootste AI-uitdaging voor organisaties is niet langer technologisch, maar organisatorisch.

Uit de Nederlandse resultaten blijkt dat 50 procent van de AI-gebruikers werk doet dat een jaar geleden nog niet mogelijk was. 65 procent voelt de druk om sneller met AI te werken om niet achter te raken. Toch ervaart slechts 19 procent duidelijke leiderschapsrichting rondom AI, en bijna de helft geeft aan dat het veiliger voelt om vast te houden aan bestaande werkwijzen dan om werk fundamenteel opnieuw in te richten.

Wereldwijd is het beeld vergelijkbaar. Slechts 1 op de 4 AI-gebruikers zegt dat hun leiderschap duidelijk en consistent op één lijn zit als het gaat om AI. Microsoft noemt dit de Transformation Paradox: medewerkers zijn klaar voor verandering, maar de systemen om hen heen — metrics, incentives en cultuur — belonen het oude gedrag nog steeds.

Microsoft analyseerde 29 factoren op hun relatie met de werkelijke impact van AI op de werkvloer. De uitkomst is opvallend: organisatiefactoren zoals cultuur, managementondersteuning en talentontwikkeling zijn meer dan twee keer zo bepalend voor AI-impact als individuele factoren zoals mindset en gedrag - 67 procent versus 32 procent.

De sterkste individuele voorspeller van AI-succes is dan ook niet hoe vaardig iemand zelf is, maar of de organisatiecultuur AI als strategisch voordeel beschouwt en ruimte biedt voor experimenteren.

Microsoft onderscheidt een kleine groep van de meest gevorderde AI-gebruikers: Frontier Professionals. Ze vertegenwoordigen 16 procent van de ondervraagde AI-gebruikers, maar hebben een buitenproportioneel grote impact. Ze gebruiken AI-agents voor complexe meerstappe workflows, herontwerpen structureel hun werkprocessen en zetten organisatiebrede standaarden op. 80 procent van hen zegt werk te doen dat een jaar geleden niet mogelijk was.

Organisaties die dit goed faciliteren noemt Microsoft Frontier Firms. Ze zijn herkenbaar aan drie kenmerken: medewerkers die hun werk herontwerpen rondom AI, leiders die processen opnieuw inrichten op basis van wat mensen én AI samen kunnen, en een organisatie die van haar eigen output leert en die kennis structureel vastlegt.

Het aantal actieve AI-agents binnen het Microsoft 365-ecosysteem is het afgelopen jaar vijftien keer zo groot geworden, en bij grote ondernemingen zelfs achttien keer. Die groei vergroot ook de behoefte aan goede governance: wie beoordeelt de output van agents, wie mag workflows aanpassen en hoe worden lokale verbeteringen opgeschaald naar de rest van de organisatie?

Organisaties die daar een antwoord op hebben, bouwen volgens Microsoft aan wat het Owned Intelligence noemt: institutionele kennis die zich in de loop der tijd opstapelt, uniek is voor het bedrijf en moeilijk te kopiëren.

Het volledige Work Trend Index 2026-rapport is hier te lezen.