Dit is de meest bespoten groente van Nederland

Nieuws29 dec 2025, 7:15doorJeroen de Hooge

Paprika is in 2025 de groente met de meeste resten van bestrijdingsmiddelen. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de PesticidenEetwijzer, gebaseerd op meetgegevens van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Gemiddeld bevat een paprika 2,1 verschillende soorten pesticiden. Daarmee stijgt de groente van plek drie naar de eerste plaats.

Opvallend: het totale aantal aangetroffen pesticidenresten op groente en fruit is opnieuw gestegen. Niet alleen worden er vaker meerdere middelen tegelijk gevonden, ook de gemiddelde hoeveelheid residu neemt toe.

Meer pesticiden, ondanks dalend totaalgebruik

De nieuwe cijfers laten zien dat groente en fruit in Nederland gemiddeld 1,8 verschillende pesticiden bevatten — een stijging van 7 procent ten opzichte van vorig jaar. Het gemiddelde gehalte aan residuen nam zelfs met 15 procent toe.

Dat lijkt haaks te staan op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waaruit blijkt dat het totale pesticidengebruik in de landbouw sinds 2020 met 22 procent is gedaald. Wie echter inzoomt op de categorie groente, fruit en aardappelen ziet juist een stijging van 26 procent in dezelfde periode.

Met andere woorden: er wordt minder gespoten in totaal, maar juist méér op producten die direct op ons bord belanden.

Citrusfruit en aardbeien blijven koplopers bij fruit

Bij fruit blijven citrusvruchten en aardbeien de lijst aanvoeren. Beide bevatten gemiddeld 4,4 verschillende pesticiden. Druiven volgen op afstand met 3,6 resten per product. Aan de andere kant van het spectrum staan kiwi (0,7), watermeloen (0,9) en ananas (1,0), die relatief schoon uit de metingen komen.

Bij groente zijn naast paprika ook spinazie en paksoi opvallend hoog genoteerd, met gemiddeld twee verschillende bestrijdingsmiddelen per product. Asperges blijken juist volledig vrij van meetbare residuen, gevolgd door rode bieten en witlof.

Waarom mag dit eigenlijk gewoon verkocht worden?

Een veelgehoorde vraag is waarom supermarkten producten met meerdere pesticidenresten mogen verkopen. Het antwoord zit in de regelgeving. Voor elke afzonderlijke stof geldt een maximale residulimiet (MRL). Zolang die grens per middel niet wordt overschreden, mag het product verkocht worden — ook als er meerdere stoffen tegelijk aanwezig zijn.

Waar geen rekening mee wordt gehouden, is het zogenoemde cocktaileffect: de mogelijke wisselwerking tussen verschillende pesticiden. Die combinatie-effecten worden bij toelating nauwelijks getest, terwijl consumenten in de praktijk vaak meerdere residuen tegelijk binnenkrijgen.

Extra gevoelig voor zwangeren en jonge kinderen

Volgens PAN-NL, de organisatie achter de PesticidenEetwijzer, is dit vooral relevant voor zwangere vrouwen en gezinnen met jonge kinderen. Voor baby- en peutervoeding gelden in Europa extreem lage limieten van 0,01 mg/kg per pesticide, terwijl gangbare groente en fruit soms tientallen tot zelfs honderd keer hogere concentraties bevatten.

Daarnaast kunnen sommige pesticiden de placenta passeren en zo het ongeboren kind bereiken. Dat maakt de keuze voor producten met zo min mogelijk residu extra belangrijk in deze levensfase.

Biologisch blijft de veiligste keuze

Hoewel de meeste producten binnen de wettelijke limieten blijven, groeit het ongemak bij consumenten. Biologische groente en fruit worden niet met synthetische pesticiden bespoten en vallen onder strengere regelgeving. Daarmee zijn ze niet alleen beter voor de natuur, maar ook voor wie blootstelling aan bestrijdingsmiddelen wil beperken.

Tegelijk benadrukken experts dat groente en fruit eten altijd gezonder blijft dan helemaal geen groente of fruit eten. De PesticidenEetwijzer is dan ook bedoeld als hulpmiddel, niet als afschrikmiddel.

Sjoerd van de Wouw, campaigner PAN-NL: “Terecht worden mensen aangemoedigd om meer groente en fruit te eten. Het is een kwestie van gezond verstand om dan te kiezen voor zo min mogelijk gifresten, zeker voor zwangeren, baby’s en kinderen. Onze pesticideneetwijzer kan consumenten hierbij helpen. Voor mens en natuur blijven onbespoten groente en fruit echter de beste keuze.”