Kijk uit: Taylor Swift-deepfakes scammen je het vaakst

Als een beroemdheid het zegt, moet het wel waar zijn toch? Niet helemaal: op internet krioelt het van de deepfakes van bekende sterren en scammers maken daar dankbaar gebruik van. Voordat je het weet koop je iets of zit je aan iets vast omdat je dacht dat Taylor Swift het je aanraadde!

Het Amerikaanse beveilingingssoftwarebedrijf McAfee – bekend van hun antivirusprogramma – heeft enkele lijsten gepubliceerd met de meest voorkomende deepfakes op internet gebaseerd op beroemdheden. Daaruit blijkt dat zangeres Taylor Swift fier bovenaan prijkt – of althans, de neppe versie van haar natuurlijk. Swift staat zowel bovenaan de Amerikaanse als de internationale lijst.

Deepfakes worden tegenwoordig vooral gemaakt met AI. In principe kan iedereen met de juiste prompts een foto of video maken gebaseerd op een echt bestaande Hollywood-ster of muzikant en die alles laten zeggen.

Volgens McAfee is de formule voor criminelen simpel: gebruik iemand die mensen vertrouwen om iets te verkopen dat niet bestaat. Mensen zijn immers minder wantrouwend wanneer ze een bekend gezicht zien. Het uiterlijk en de stemmen van beroemdheden wordt gekloond om neppe producten te verkopen – van middeltjes voor je huid en lichaam tot crypto-investeringen.

Blijkbaar heeft 39 procent van alle Amerikanen wel eens op een dergelijke scam geklikt, en heeft één op de tien personages geld of persoonlijke data hieraan verloren. Hoewel Nederlandse cijfers niet bekend zijn, ligt dat vast niet enorm ver van deze aantallen vandaan.

Er zijn diverse gevallen bekend van mensen die op deze manier om de tuin zijn geleid. Een van de bekendste recente voorbeelden is een Franse vrouw die meer dan 800.000 euro heeft overgemaakt aan een crimineel die zich voordeed als Brad Pitt. Ze geloofde echt dat ze contact had met de wereldster en dat hij om financiële hulp vroeg.

Brad Pitt staat dan ook op de lijst van beroemdheden die internationaal als deepfakes mensen belazeren. Andere voorbeelden zijn Scarlett Johansson, Sydney Sweeney, Sabrina Carpenter, Tom Cruise, Jenna Ortega, Billie Eilish en Kendrick Lamar.

Overigens blijft het niet bij filmsterren en muzikanten: ook deepfakes van influencers en socialmediasterren duiken steeds vaker op. Ook daar heeft McAfee een lijst van gepubliceerd, met namen als Pokimane, MrBeast en Karina. De jongere generaties groeien op met deze beroemdheden en het is dan ook belangrijk om alert te blijven voor deepfakes en scams.

McAfee benadrukt bij het brengen van de resultaten van hun onderzoek overigens dat de genoemde beroemdheden zelf ook slachtoffers zijn, en niet de boosdoeners. Zij kunnen er ook niets aan doen dat hun gelijkenis wordt misbruikt.

Gelukkig geeft McAfee ook wat tips om mensen waakzaam te houden. Zo wordt aangeraden altijd te pauzeren voordat men ergens op klikt. Als een advertentie of video te goed om waar te zijn lijkt, dan is het dat waarschijnlijk ook.

Daarnaast wordt aangeraden de bron te checken: ga meteen naar de officiële website of socialmedia-account van de beroemdheid in kwestie om te kijken of ze het daar ook hebben geplaatst, en of beeldmateriaal van de persoon in kwestie is gebruikt om een deepfake te creëren.

Wees ook waakzaam voor AI-gebruik, bijvoorbeeld de mond die niet precies met wat er gezegd wordt meebeweegt, of een robotachtige toon in de stem. McAfee biedt zelf ook een Scam Detector aan, waarbij gekeken wordt of je met een deepfake te maken hebt.

En het mag voor zich spreken, maar toch: deel nooit persoonlijke informatie of betaaldetails via berichten op internet. Een gewaarschuwd mens telt voor twee!