AI versterkt volgens onderzoek maatschappelijke ongelijkheid

Mensen met een lagere sociaaleconomische status gebruiken volgens een onderzoek niet alleen minder vaak kunstmatige intelligentie, ze hebben ook minder vaak door wanneer ze iets zien dat door AI is gemaakt.

Dat blijkt uit een onderzoek van professor Sai Wang en haar collega’s van de Hong Kong Baptist University die onlangs is gepubliceerd. Daarvoor is de data van 10.087 Amerikanen en hun betrokkenheid bij AI geanalyseerd.

Uit het onderzoek komt naar voren dat mensen met een hogere opleiding of loonschaal meer bewust zijn van AI. Bewust zijn van AI betekent in dit geval dat mensen herkennen dat er AI is gebruikt in verschillende contexten. Daarbij hebben deze mensen zelf ook beter het idee dat ze AI en de mogelijkheden begrijpen.

Dat het een voordeel kan zijn om AI te herkennen, mag voor zich spreken. Mensen die bekend zijn met de technologie zien bijvoorbeeld sneller dat een foto is aangepast door AI, of dat een sollicitatiebrief met AI is geschreven. Ook het herkennen van AI-teksten op nieuwswebsites kan belangrijk zijn om onderscheid te maken tussen door mensen geschreven informatie en AI-teksten die mogelijk niet honderd procent accuraat zijn.

Wat professor Wang betreft is het belangrijk om de bewustwording van AI zoveel mogelijk gelijk te trekken over alle lagen van de maatschappij, omdat het gat tussen de lage en hogere klassen anders alleen maar kan vergroten.

“Het gat in AI-bewustwording dichten is essentieel”, zo stelt Wang. “Als alleen mensen met een hoger inkomen of hogere opleiding bekend zijn met AI en diens functies, kan dit sociale ongelijkheid versterken. Op die manier kunnen sommige mensen geavanceerde technologieën in hun voordeel gebruiken, terwijl anderen achter blijven.”

Als voorbeeld noemt Wang potentiële werknemers die weten dat werkgevers AI gebruiken om de juiste sollicitaties eruit te vissen. “Zij kunnen daar beter hun CV op aanpassen, terwijl mensen die deze bewustwording niet hebben mogelijk kansen missen zonder dat ze het zich beseffen.”

Overigens betekent dit niet dat mensen die bewust zijn van AI de technologie ook gebruiken. Volgens het onderzoek is kennis over AI al genoeg om sneller te beseffen wanneer AI toegepast wordt.

Natuurlijk kan een van de redenen dat iemand hoogopgeleid is of een hoger loon heeft zijn dat die persoon simpelweg meer kennis heeft. Wang waarschuwt er echter voor dat de komst van AI anders is dan andere technologische ontwikkelingen, waar men makkelijker kennis over vergaart.

“Ter illustratie: aanbevelingen die door AI worden toegepast op streamingplatforms als Netflix en Spotify lijken content te bieden gebaseerd op de smaak van de gebruiken. Maar veel gebruikers zijn er niet van op de hoogte dat AI wordt gebruikt en denken dat de aanbevelingen random of ‘neutraal’ zijn.”

Wang vervolgt: “Traditioneel gezien richten digitale ongelijkheden zich op toegang en skills, waarbij het zeer waarschijnlijk is dat gebruikers continu gebruikmaken van technologie. Maar AI wordt juist in dagelijkse apps en platforms toegepast op een manier dat gebruikers het niet merken. Veel mensen maken gebruik van AI zonder dat ze het weten – bijvoorbeeld via social media of streaming.”

De onderzoekers denken dan ook niet dat meer mensen simpelweg toegang geven tot AI-technologieën de oplossing is. In plaats daarvan moeten mensen bewuster worden gemaakt van het gebruik van AI. “Denk aan campagnes of workshops waar duidelijke taal en praktische voorbeelden worden gebruikt om AI begrijpelijke en relevant voor lagere maatschappelijke lagen te maken.”

Dat AI niet meer weg te denken is in onze maatschappij, mag voor zich spreken. De uitdaging zit hem nu dus in er voor te zorgen dat iedereen zich bewust is van wat er mogelijk is met AI en dat men dit kan toepassen in dagelijkse bezigheden. Als dit alleen voor een select deel van de samenleving is, groeit de ongelijkheid tussen mensen alleen maar.