Nieuws09.02.2022

Wat is de Doomsday Clock en wie verzet hem?


Het is 100 seconden voor middernacht. Wat dat wil zeggen, dat is dat we al twee jaar verkeerd bezig zijn met onze aarde, want ook in 2020 en 2021 stond hij op dit tijdstip. Wat is die Doomsday Clock eigenlijk en wie heeft de macht om hem te verzetten?

Doemdagklok

De Doomsday Clock wordt in Nederland ook wel eens Doemdagklok genoemd: het is geen fysieke, bestaande klok, maar een symbool om aan te geven hoe groot de kans is op het einde der tijden. Dan doelen we niet op natuurrampen of de plotselinge verschijning van aliens die de aarde opblazen, maar doem wat we geheel zelf hebben veroorzaakt.

Voor we erin duiken wat die 100 seconden voor middernacht betekenen, bekijken we eerst wie de macht heeft om de doemdagklok te verzetten. Het initiatief is gestart door het Bulletin of the Atomic Scientist (waaronder Albert Einstein) op de universiteit van Chicago, maar inmiddels bestaat het uit een groep onderzoekers over de hele wereld. Sinds 1947 wordt de klok bijgehouden en hij is inmiddels al tientallen keren verzet. Dat gebeurt niet standaard op hetzelfde moment: alleen als er zodanig veel dreiging is (of deze juist afneemt). Het is opvallend dat hij in 2022 weer opnieuw op 100 seconden voor twaalf staat, want dat stond hij twee jaar geleden ook.

Kernoorlog

De doemdagklok heeft alles te maken met onder andere kernreactors. Dat komt omdat de klok is gestart door onder andere het Manhattanproject, waarbij atoomgeleerden in eerste instantie vooral vanuit die hoek iets zeiden over welk doem we over onszelf hadden uitgeroepen. Het Manhattanproject was namelijk een project waarin de Verenigde Staten hun eigen kernbom begon te ontwikkelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo werd de klok de eerste keer verzet in 1949, omdat de Sovjet-Unie zijn eerste kernwapen begon te testen: hij ging in één keer van zeven minuten voor twaalf naar drie minuten voor twaalf.

In 2020 en 2021 werd de klok op 100 seconden gezet, omdat het Intermediate-Range Nuclear Force-verdrag verliep en er bovendien spanningen zijn tussen Iran en de Verenigde Staten. Daarnaast wordt ook het klimaatveranderingsprobleem erbij gehaald. En dat is helaas niet veranderd. Rachel Bronson van the Bulletin of the Atomic Scientists zegt: “De doemdagklok blijft gevaarlijk zweven en ons herinneren hoeveel werk moet worden gedaan om te zorgen dat de planeet veiliger en gezonder wordt.”

100 seconden voor middernacht

Het is niet helemaal toevallig dat het precies in 2020, 2021 en 2022 hetzelfde is: onder andere het coronavirus heeft er flink ingehakt: het heeft bewezen dat de wereld totaal niet was voorbereid op zo’n groot virus. Tel daarbij op dat we klimaatverandering nog steeds te weinig tegengaan en er te weinig initiatieven zijn om de uitstoot te verminderen en je krijgt een nogal deprimerend plaatje van hoe onze aarde eraan toe is.

Technologie speelt er zelfs een rol in: autonome wapens, het potentiële hacken van kerncentrales én het idee dat kunstmatige intelligentie op zichzelf denkt en slimmer is dan wij: het zijn allemaal dingen die bijdragen aan het idee dat we dicht tegen ons eigen doem aankruipen. Nog nooit stond de klok zo dicht tegen het einde der tijden aan.

Doomsday Clock

Kortom, de doomsday clock is ooit gestart door wetenschappers die hun zorgen wilden delen over hoe we met onze aarde en elkaar omgaan. Dat doel is niet veranderd. De reden dat we al drie jaar toch horen dat hij niet wordt verzet, zegt alles over de ernst van de zaak. We zijn nu dichterbij het einde dan ooit, en verder weg dan ooit van de meest positieve dag voor de doemsdagklok: 1991. Toen stond hij op 17 minuten voor twaalf, maar de kans is klein dat we dat ooit nog zullen bereiken.

Zeker omdat veel mensen totaal niet met het einde der tijden bezig zijn. We hoeven ons ook weinig zorgen te maken: we zijn veiliger, rijker en gezonder dan ooit. Bovendien ligt de focus de laatste tijd veel minder op de mogelijke kernrampen of kernoorlogen. Niet dat er niet voldoende kernkoppen op de wereld zijn, want er zijn er genoeg om te zorgen voor een gigantische catastrofe. Echter zijn we met de wereld nu eenmaal bezig met andere zaken, zoals het coronavirus en de uitstoot van CO2.

Einde der tijden

Er zijn wel angsten voor een grote oorlog: Rusland zou mogelijk Oekraïne willen binnenvallen. Als dat gebeurt, dan is de kans groot dat de Verenigde Staten zich ermee bemoeit en er toch weer grotere spanningen volgen tussen Rusland en de VS: iets waar we uiteindelijk al decennia bang voor zijn. De Koude Oorlog mag dan voorbij zijn, er rommelt altijd een heleboel tussen de VS en Rusland, hoewel de landen gelukkig wel in gesprek zijn en afspraken maken rondom het eigenaarschap over kernwapens. Bovendien moet China ook niet over het hoofd worden gezien: een land dat zijn nucleaire voorraad flink aan het uitbreiden is, omdat het ‘mee wil doen’ met de VS en Rusland.

Wat veel mensen vergeten wanneer het over een atoomoorlog gaat, dat is dat zo’n bom niet alleen direct grote aantallen mensen het leven kost. Het heeft ook impact op onze klimaat, waardoor uiteindelijk waarschijnlijk zelfs iedereen het loodje zou leggen. Het is makkelijk om daar niet over na te denken en gewoon door te gaan met ons leven, maar zelfs als het lijkt alsof je er persoonlijk niet zoveel aan kunt veranderen, moet je absoluut rekening houden met het feit dat het zomaar over kan zijn. En vooruit: er zijn natuurlijk wel dingen die je eraan kunt doen, ook al is het maar op kleine schaal. We moeten er zelf aan werken om te zorgen dat die wijzer op de klok die nu zo dichtbij het einde der tijden staat, weer wat meer afstand krijgt tot de twaalf. Want als hij eenmaal de twaalf bereikt, dan kunnen wij het niet meer navertellen.

Laura Jenny
Laura Jenny

Is ze niet aan het tikken, dan reist ze rond in de wondere wereld van entertainment of op een toffe plek in de echte wereld. Mario is de man van haar leven, Belle is haar beste vriendin en haar laptop is nooit ver weg.

Verder lezen over Onderzoek

Google: Nederlandse retailer blinkt uit in loyaliteit en marketing

Nederlandse retailers zijn goed in het binden van klanten aan hun merk en digitale marketing, maar schieten nog regelmatig tekort als het aankomt op SEO-optimalisatie en websiteprestatie.

Marketing06.05.2024

Google: Nederlandse retailer blinkt uit in loyaliteit en marketing

maar de website kan vaak beter
Twijfelen leidt gemiddeld genomen tot betere besluiten

Over twijfelaars wordt soms met een zekere minachting gesproken. Ze zouden dralen, nauwelijks doorpakken of niet durven te beslissen. Uit verschillende onderzoeken van de afgelopen jaren blijkt echter dat wij twijfelaars letterlijk het voordeel van de twijfel zouden moeten gunnen.

Online01.05.2024

Twijfelen leidt gemiddeld genomen tot betere besluiten

Dit is wat er gebeurt met microplastics die je eet en drinkt

Je eet ze niet bewust, maar je krijgt ze toch volop binnen: microplastics. Waar denk je dat die uiteindelijk terechtkomen? Ja, daar ook. Maar niet alleen daar...

Nieuws24.04.2024

Dit is wat er gebeurt met microplastics die je eet en drinkt

Het is niet wat je denkt
Veel consumenten bezorgd om nepnieuws rondom verkiezingen

Uit onderzoek blijkt dat veel mensen zich zorgen maken over nepnieuws in het kader van verkiezingen. Iets wat veel voorkomt op social media.

Social Media23.04.2024

Veel consumenten bezorgd om nepnieuws rondom verkiezingen

Neemt de interesse in elektrische auto’s af? [Infographic]

De interesse in elektrisch rijden is aan het dalen. Voor het eerst in jaren is de groep die niet (28%) van plan is elektrisch te gaan rijden, groter dan de groep die dit binnen vijf jaar wel (27%) van plan is.

Automotive17.04.2024

Neemt de interesse in elektrische auto’s af? [Infographic]

ANWB zegt van wel
​Sommige mensen zien de wereld echt in een andere framerate

Wetenschappelijk onderzoek bewijst dat sommige mensen de wereld echt in een andere framerate zien. Het zou specifiek bij gamers zelfs een kleine voorsprong geven, stellen de onderzoekers.

Nieuws03.04.2024

​Sommige mensen zien de wereld echt in een andere framerate

Sneller zien
Pacemaker-batterijen nooit meer vervangen dankzij je eigen lijf

Als je een pacemaker hebt, dan ben je niet na één operatie klaar. Je moet regelmatig opnieuw onder het mes, namelijk om de batterij van het essentiële apparaat te vervangen. Daar komt in de toekomst mogelijk veranderi...

Technology01.04.2024

Pacemaker-batterijen nooit meer vervangen dankzij je eigen lijf

Dit plaatje uit de Playboy is niet meer welkom in de tech

Is het een 1 april-grap, of is het echt? Het snijdt in ieder geval een belangrijk punt aan: Lenna, een vrouw die in 1972 in de Playboy stond als centerfold en eigenlijk Lena Forsén heet, wil niet meer worden gebruikt in...

Technology01.04.2024

Dit plaatje uit de Playboy is niet meer welkom in de tech

Verder lezen over Wetenschap

Tot tien tellen als je boos wordt is beter voor je hart

Je ziet niet echt op het advies te wachten, even tot 10 tellen, maar het schijnt helemaal zo gek nog niet te zijn. Je hart zou er enorm bij gebaat zijn. 

Nieuws13.05.2024

Tot tien tellen als je boos wordt is beter voor je hart

De nieuwste augmented reality-bril is een heel gewoon montuur

Stel je voor dat een gewone bril straks kan fungeren als augmented reality-bril? Dat is helemaal niet straks, dat is nu.

Technology13.05.2024

De nieuwste augmented reality-bril is een heel gewoon montuur

Hommels helpen je LEGO’en, maar doen dat niet gratis

Hommels zijn niet alleen leuk om te zien, ze zijn ook nog eens heel nuttig. En niet alleen voor natuurlijke processen, zo blijkt nu.

Nieuws07.05.2024

Hommels helpen je LEGO’en, maar doen dat niet gratis

Elon Musk, let op: muizen met hybride brein gecreëerd

Muizen met een stukje rattenbrein: het klinkt als een soort horrorfilm, helemaal als je bedenkt waar het heen kan gaan: human-machine breinen.

Technology03.05.2024

Elon Musk, let op: muizen met hybride brein gecreëerd

Dit is wat er gebeurt met microplastics die je eet en drinkt

Je eet ze niet bewust, maar je krijgt ze toch volop binnen: microplastics. Waar denk je dat die uiteindelijk terechtkomen? Ja, daar ook. Maar niet alleen daar...

Nieuws24.04.2024

Dit is wat er gebeurt met microplastics die je eet en drinkt

Het is niet wat je denkt
NASA’s Voyager 1 geeft weer een teken van leven

Voyager 1 heeft een teken van leven gegeven. Niet spontaan, maar door de noeste arbeid van NASA.

Technology23.04.2024

NASA’s Voyager 1 geeft weer een teken van leven

Grote schoonmaak? Meer slapen ruimt je bovenkamer op

Slapen: het is zo belangrijk, maar het is pas echt essentieel voor je brein, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Het zou zelfs iets kunnen helpen tegen Alzheimer.

Nieuws16.04.2024

Grote schoonmaak? Meer slapen ruimt je bovenkamer op

​Sommige mensen zien de wereld echt in een andere framerate

Wetenschappelijk onderzoek bewijst dat sommige mensen de wereld echt in een andere framerate zien. Het zou specifiek bij gamers zelfs een kleine voorsprong geven, stellen de onderzoekers.

Nieuws03.04.2024

​Sommige mensen zien de wereld echt in een andere framerate

Sneller zien