Xbox ontslaat werknemers en verkoopt studio’s, maar heeft grootse plannen

Microsoft heeft deze week aangekondigd dat het flink gaat snijden in het werknemersbestand van Xbox, en diverse studio’s van de hand doet. Toch zijn er grootse plannen om meer spelers dan ooit te trekken.

De afgelopen maanden dingen er al veel geruchten over een mogelijke ‘grote reset’ bij Xbox, de Microsoft-tak verantwoordelijk voor de spelcomputers en games van het bedrijf. Dat kwam niet uit de lucht vallen: de eerder dit jaar aangestelde ceo Asha Sharma gaf eerder al aan dat er rigoureuze veranderingen doorgevoerd moesten worden bij het merk om de toekomst veilig te stellen.

Dat is ook niet zo gek: het gaat niet goed met Xbox. De verkoopaantallen van de Xbox Series-consoles lopen enorm achter op die van de concurrentie – de PlayStation 5 en Switch-consoles. De afgelopen jaren heeft Microsoft met allerlei tactieken geprobeerd het tij te keren, zonder noemenswaardig resultaat. Opeens kwamen Xbox-spellen niet alleen meer op Xbox-consoles en pc uit, maar ook op PlayStation 5 en Switch. Ook zijn er talloze ontwikkelaars en uitgevers gekocht om maar games eruit te blijven pompen, grotendeels om de Xbox Game Pass-service van nieuwe content te blijven voorzien.

Het mocht allemaal niet baten, en toen Sharma eerder dit jaar de Xbox-divisie onder haar kreeg, voerde ze meteen meerdere wijzigingen door. Zo lijkt het bedrijf publiekelijk te twijfelen over de eerdere keuze om games ook op concurrerende systemen uit te brengen, en wordt dit al voorzichtig teruggedraaid. Het later dit jaar geplande Gears of War: E-Day komt bijvoorbeeld alleen op Xbox en pc uit, en niet op PlayStation.

Daarnaast zal Call of Duty niet meer vanaf dag één op Xbox Game Pass verschijnen, maar minstens een jaar later. Niet álle games van Microsoft zijn dus meteen vanaf release speelbaar meer op Game Pass – iedereen moet Call of Duty ouderwets kopen met keiharde knaken.

Maar het is niet genoeg. Zeker nu de technologiemarkt oververhit is door de stijgende kosten van geheugenchips door de toenemende populariteit van AI, moet er meer gedaan worden om het hoofd boven water te houden. Deze week maakte Sharma duidelijk dat er daarom harde beslissingen genomen moeten worden.

Dat begint met 1600 ontslagen bij de Xbox-divisie die nu meteen worden doorgevoerd, en nog eens 1600 ontslagen die in een jaar tijd vanaf nu plaatsvinden. Dat is een enorme aderlating, want het gaat om ongeveer 15 tot 20 procent van het totaal aantal werknemers bij de divisie. Hoewel officiële details ontbreken, vallen deze ontslagen ook bij gevestigde studio’s als Activision, Bethesda en Xbox Games Studios.

Net zo prangend is dat Microsoft afscheid neemt van minstens vier studio’s die het de afgelopen jaren zelf heeft gekocht. Eerdere geruchten over sluitingen van deze studio’s kloppen gelukkig niet: de ontwikkelstudio’s in kwestie mogen blijven voortbestaan, alleen niet meer onder de paraplu van Microsoft.

Zo zullen zowel Double Fine Productions (Keeper, Psychonauts 2) als Compulsion Games (We Happy Few, South of Midnight) weer volledig onafhankelijk worden, net zoals voordat ze door Microsoft gekocht werden. De studio’s Ninja Theory (de Hellblade-games) en Undead Labs (de State of Decay-games) worden dan weer overgekocht door andere bedrijven, al is vooralsnog niet gecommuniceerd welke bedrijven dat zijn. Alle vier de studio’s nemen de rechten op hun eigen games met zich mee. Tot slot is de toekomst van Arkane Studios (Dishonored, werkt op dit moment ook aan een Blade-game) onzeker. De Franse arbeidswetten maken het verkoopproces langduriger, maar het heeft er alle schijn van dat ook Arkane afscheid gaat nemen van Microsoft.

Deze aderlating is volgens Sharma nodig om Xbox klaar te stomen voor de toekomst. Het moet allemaal efficiënter bij het bedrijf – en gezien het feit dat sommige projecten maar liefst door veertien (!) managementlagen moesten worden goedgekeurd, valt daar iets voor te zeggen.

De ambities van Sharma zijn groot: het doel is om dagelijks een miljard mensen te bereiken met de games van het bedrijf. Dat lijkt erg hoog gegrepen, gezien het feit dat Xbox maar niet een vuist lijkt te kunnen maken tegen PlayStation en Nintendo. Ook Game Pass lijkt qua abonnees te stagneren en zelfs te verminderen: er zouden nu zo’n 30 miljoen abonnees op de dienst zijn, naar schatting 4 miljoen abonnees minder dan twee jaar geleden.

Of deze koerswijziging genoeg is om de doelen van Sharma te bereiken, valt dus nog te bezien. Het lijkt dan ook deels grootspraak en een poging om deze ontslagronde met een positieve noot te eindigen, want de prioriteit van het bedrijf is zonder twijfel om de Xbox-divisie eerst enigszins stabiel te krijgen. Of is het bedrijf expres slanker gemaakt zodat het uiteindelijk geheel verkocht kan worden door Microsoft? De tijd gaat het uitwijzen.