Naar inhoud springen
philips-had-de-walkman-kunnen-uitvinden-en-de-bedenker-van-het-cassettebandje-heeft-daar-altijd-spijt-van-geha

Philips had de Walkman kunnen uitvinden en de bedenker van het cassettebandje heeft daar altijd spijt van gehad

GadgetsdoorJeroen de Hooge
Lou Ottens en zijn team bij Philips in Hasselt presenteerden in 1963 de compact cassette. Toen Sony in 1979 de Walkman uitbracht, zag Ottens daarin de ideale toepassing voor zijn uitvinding. Dat Philips die niet had bedacht, bleef hem pijn doen.
Ottens had een duidelijke maatstaf voor zijn ontwerp: het bandje moest in de binnenzak van een jasje passen. Vanaf 1966 gaf Philips gratis licenties voor het formaat aan andere fabrikanten, waaronder Sony. Zo groeide de compact cassette uit tot een wereldstandaard waarvan wereldwijd naar schatting meer dan honderd miljard exemplaren zijn verkocht.

Een bandje zonder losse spoelen

Lou Ottens kwam in 1952 bij Philips werken, nadat hij werktuigbouwkunde had gestudeerd aan de Technische Universiteit Delft. Vijf jaar later werd hij hoofd productontwikkeling in de fabriek in Hasselt. Zijn team had daar al de draagbare bandrecorder EL 3585 ontwikkeld, waarvan Philips meer dan een miljoen exemplaren verkocht.
In 1961 kreeg de afdeling een nieuwe opdracht: maak voor thuis een kleine recorder op batterijen, met een eigen cassettebandje. De cassette die Ottens’ team ontwikkelde, was ongeveer half zo breed als de RCA-tapecartridge uit 1958 en liep op halve snelheid. Daardoor was er minder tape nodig en nam het geheel minder ruimte in.

Van beursmodel naar miljoenenproductie

Bij de eerste cassettes hoorde de Philips EL 3300, een recorder die in 1963 in Hasselt werd geproduceerd. Een cassette kostte bij de introductie 7,50 gulden; voor een eenvoudige recorder betaalde je 149 gulden. Ottens presenteerde de compact cassette in 1963 voor het eerst op de IFA-beurs in Berlijn.
De productie groeide snel. In 1966 begon de fabriek in Hasselt aan een eerste wereldwijde oplage van 25 miljoen cassettes. Ook TDK, Maxell en BASF gingen het formaat maken. In 1985 was Philips zelf goed voor 22 procent van de wereldwijde cassetteproductie.

Ook aan de cd werkte Ottens mee

Ottens vertelde in 2013 in De Wereld Draait Door over zijn bezoek aan de Amerikaanse muziekindustrie. Vóór de introductie ging hij langs grote namen in die industrie. Daar kreeg hij te horen: ‘Ja, da's leuk, maar hier is geen markt voor.’
Ottens ging ondertussen verder bij Philips. Vanaf 1972 was hij technisch directeur van de audiotak in Eindhoven, waar hij betrokken raakte bij de ontwikkeling van de compact disc. In 1977 bouwde een team het eerste digitale laboratoriummodel. In maart 1979 sprak Ottens met Sony-bestuurder Norio Ohga over gezamenlijke ontwikkeling en standaardisering; de cd was in 1982 klaar voor lancering.

Bescheiden over zijn werk

Ottens bleef zijn hele loopbaan bij Philips en ging er in 1986 met pensioen. Hij wilde geen Nederlandse Edison worden genoemd en benadrukte dat hij de cassette en de cd samen met collega’s had ontwikkeld.
Toen hem naar zijn grootste spijt werd gevraagd, zei de oud-Philips-ingenieur over de Walkman van Sony: ‘De walkman was de ideale toepassing voor de audiocassette. Dat wij die niet hadden, doet nog altijd pijn.’
Philips stopte in 2007 met cassetteproductie in zijn eigen Nederlandse fabrieken. Daarmee sloot ook de fabriek in Badhoevedorp. Ottens overleed op 6 maart 2021 in Duizel, 94 jaar oud.

Het prototype bleef langs de weg achter

Van het houten prototype van Ottens’ team is niets bewaard gebleven. Toen hij een lekke band moest verwisselen, gebruikte hij het blok om zijn krik te ondersteunen. Daarna liet hij het langs de weg achter.
‘De legende die daaruit ontstond, en die voor Lou natuurlijk niet erg vleiend is, is dat de cassette voortkwam uit de onhandigheid van een heel slimme man.’ Dat vertelde Philips-collega Willy Leenders in de documentaire Cassette uit 2016.
Deel dit bericht

Loading