De Lancia Gamma is terug: een Italiaan die zichzelf weer durft te zijn

Vijftig jaar geleden was de Lancia Gamma een auto voor mensen die liever hun eigen smaak volgden dan die van de buurman. Maar hij is terug, met opvallende achterlichten, een interieur waarin Italiaanse ontwerpers zich heerlijk hebben uitgeleefd en een elektrische actieradius waar je een flinke roadtrip mee kunt maken. Wij reden ermee langs de Amalfikust en ontdekten in Napels dat Lancia nog altijd iets met kunst heeft.

Mijn Italiaanse vrienden hebben een bijzondere gewoonte. Wanneer ze een nieuwe auto introduceren, duiken ze eerst even hun eigen geschiedenis in. Daar liggen blijkbaar nog genoeg namen op de plank om de komende decennia vooruit te kunnen. Soms levert dat een glimlach op. Soms vraag je je af of iemand op de marketingafdeling een oud modellenboek heeft gevonden en daarna de rest van de middag vrij heeft genomen. Maar bij de terugkeer van de Lancia Gamma wordt het interessant.

Want wie de oorspronkelijke Gamma kent, weet dat dit niet zomaar een oude modelnaam is. Het was een auto met karakter. Een auto die je niet kocht omdat iedereen hem wilde hebben, maar juist omdat niet iedereen hem begreep. En precies daarom ben ik echt benieuwd of zijn koper vijftig jaar later nog bestaat.

In 1976 verscheen de eerste Gamma op de Autosalon van Genève. Er kwam een opvallende berlina en een prachtige coupé, ontworpen door Aldo Brovarone bij Pininfarina. Vooral dat laatste was bijzonder. Stel je de Italiaanse autowereld van toen voor. Fiat was er voor het gewone leven. Alfa Romeo voor de man die bij het stoplicht alvast zijn rechtervoet begon op te warmen. En Lancia? Die was er voor mensen die hun smaak niet hoefden uit te leggen.

De Gamma Coupé paste bij de architect die liever een mooi gebouw ontwierp dan een groot kantoor bezat. Bij de galeriehouder die op zondag naar een tentoonstelling reed. Bij de ondernemer die zich best een Mercedes kon veroorloven, maar daar eenvoudigweg geen zin in had. Dat is allemaal geen wetenschappelijk vastgesteld klantenprofiel maar wel de persoonlijkheid die deze auto uitstraalde.

De Gamma was elegant, een tikje afstandelijk en technisch behoorlijk eigenwijs. Hij had een viercilinder boxermotor en in zijn vroege jaren ook een paar mechanische eigenaardigheden waar de gemiddelde Duitse ingenieur waarschijnlijk slecht van zou hebben geslapen. Het was volgens kenners van het Italiaanse merk een auto met gebruiksaanwijzing dus.

De nieuwe Lancia Gamma is geen moderne kopie van de oude coupé. Gelukkig maar, want nostalgie is leuk zolang je er maart geen complete auto omheen probeert te bouwen. Lancia heeft gekozen voor een fastback-crossover van 4,67 meter. Een carrosserievorm die tegenwoordig populair is, maar die vooral de Italianen gelukkig een eigen gezicht hebben gegeven. Het front heeft de inmiddels herkenbare verlichte Lancia-signatuur. De lijnen zijn strak, de proporties kloppen en vooral de achterkant verdient aandacht. Want die achterlichten, ik mag er geen grappen overmaken heb ik in Italië gemerkt.

De T-vormige lichtsignatuur is zo uitgesproken dat je hem waarschijnlijk ook na een lange avond in een Napolitaans restaurant nog zou herkennen. Je kunt er iets van vinden, maar anoniem is het bepaald niet. En dat is al heel wat in een autowereld waarin sommige modellen op elkaar beginnen te lijken alsof ze bij dezelfde kapper komen.

Natuurlijk zullen er mensen zijn die meteen gaan onderzoeken welke onderdelen de Gamma deelt met andere auto's binnen Stellantis. Dat is hun goed recht. Sommige mensen lezen voor hun plezier ook de algemene voorwaarden van een verzekering. Ikk kijk liever naar wat Lancia ermee heeft gedaan.

Het interieur is misschien wel de plek waar de nieuwe Gamma zijn afkomst het duidelijkst laat zien. Lancia noemt het Italian Home Feeling. Dat klinkt als een naam die bedacht is tijdens een lunch met uitzicht op Toscane, maar eenmaal binnen begrijp je de gedachte.

De ontwerpers hebben geprobeerd om van het interieur meer te maken dan een verzameling schermen, ventilatieroosters en bekerhouders. Er is een opvallend centraal tafeltje, bekend uit de .. precies, kenners weten wat we hier bedoel, sfeerverlichting, een panoramadak en een materiaalkeuze waarmee Lancia nadrukkelijk de sfeer van een Italiaanse woonkamer wil oproepen.

De designers hebben zich hier zichtbaar mogen uitleven. Ik vermoed dat het speelkwartier bij Lancia langer heeft geduurd dan bij de gemiddelde autofabrikant. Dat was slim want waarom zou een auto vanbinnen moeten lijken op een kantoor waar toevallig een stuur is gemonteerd?

Natuurlijk ontbreekt de technologie niet. Er zijn grote displays, een uitgebreid audiosysteem van Focal en zelfs een spraakassistent die gebruikmaakt van ChatGPT. Maar het aardige is dat de techniek niet het hele verhaal probeert over te nemen. Het interieur wil vooral een prettige plek zijn. Een plek waar je graag instapt, ook als je nergens dringend naartoe hoeft.

Voor de kennismaking met de nieuwe Gamma had Lancia Napels uitgekozen. En wie ooit langs de Amalfikust heeft gereden, weet dat dit ongeveer het perfecte decor is voor een Italiaanse auto. De smalle wegen, de spectaculaire uitzichten, de huizen die tegen de rotsen lijken te zijn geplakt en de zee die beneden in alle mogelijke tinten blauw ligt te schitteren. Tenminste, als de zon schijnt.

Wij kregen regen. Niet het soort regen waarbij je even de ruitenwissers aanzet en vijf minuten later weer vrolijk verder rijdt. Nee, de Italiaanse weergoden hadden kennelijk besloten dat de presentatie van de Gamma ook wel een uitgebreide douche kon gebruiken. Toch heeft die rit iets duidelijk gemaakt. De Gamma is een auto waarin je graag onderweg bent. Hij vraagt niet voortdurend om aandacht, maar geeft je wel het gevoel dat er aandacht aan hem is besteed. En ondertussen bleef de Amalfikust verleidelijk mooi, zelfs met wolken die zich weinig aantrokken van onze reisplannen.

Eén ding staat vast: hier moeten we terugkomen. Hopelijk leest iemand van Lancia dit en krijg ik volgend voorjaar een uitnodiging als de zon schijnt. Met de Gamma, blauwe luchten en voldoende tijd om onderweg af en toe gewoon te stoppen. Want sommige wegen zijn te mooi om alleen maar overheen te rijden.

Ik neem me altijd voor om en review niet te veranderen in een technisch verslag. Dat staat al in de folder. Maar één getal verdient toch een uitzondering, Lancia geeft voor de elektrische Gamma, afhankelijk van de uitvoering, een actieradius op van meer dan 740 kilometer. Dat is een fabrieksopgave en geen resultaat van onze rit langs de Amalfikust. Maar het is wel een getal waarmee je serieus over lange reizen kunt nadenken. Daarnaast komt er een hybride uitvoering (niet helemaal zeker of deze ook naar Nederland komt) en zelfs een elektrische HF Integrale met vierwielaandrijving.

Daarmee heeft Lancia niet alleen een auto ontworpen om naar te kijken, maar ook eentje waarmee je Europa kunt ontdekken. Dat lijkt me een veel aantrekkelijker uitgangspunt dan weer een discussie over hoeveel seconden een auto nodig heeft om vanuit stilstand honderd kilometer per uur te bereiken.

Het mooiste onderdeel van onze kennismaking vond misschien niet eens achter het stuur plaats. Lancia nam ons mee naar La Santissima, een regelrechte aanrader als je de stad beoekt. Een bijzondere historische locatie hoog in het Spaanse Kwartier van Napels. Het gebouw maakt deel uit van het voormalige kloostercomplex SS. Trinità delle Monache en kijkt prachtig uit over de stad. Hier vond EDIT Napoli plaats, een evenement waar onafhankelijk en hedendaags design centraal staat. Dat is niet direct de omgeving waar je een traditionele autopresentatie verwacht.

Toch werkte het. Op de eerste verdieping presenteerde Lancia de installatie Lancia Gamma – Driven by light, shaped by motion. Een kunstzinnige vertaling van de ontwerpelementen van de auto naar licht, vorm en beweging. De eenvoudige versie is dat je er natuurlijk ook gewoon een auto had kunnen neerzetten, doek eraf trekken en iemand met een microfoon laten vertellen hoe bijzonder alles was geworden.

Maar Lancia koos voor iets anders. Het merk plaatste zijn nieuwe Gamma midden in een wereld van ontwerpers, kunstenaars en creatieve makers. Niet als een toevallige sponsor die ergens zijn logo wilde ophangen, maar als onderdeel van een groter verhaal over Italiaanse vormgeving. En dat vond ik misschien wel de meest interessantste keuze van de hele presentatie. Want ineens kwam die oude Gamma uit 1976 weer in gedachten.

In mijn gedachte zekers te weten. Alleen rijdt hij tegenwoordig misschien in een elektrische auto, werkt hij met AI en heeft hij zijn galerie ingeruild voor een creatief bureau. Hij is nog steeds geïnteresseerd in architectuur, kunst, reizen en mooie dingen. Hij wil best moderne technologie, maar heeft weinig behoefte aan een auto die uitsluitend zijn maatschappelijke succes moet bevestigen.

Juist voor die koper kan de nieuwe Gamma interessant worden. Niet omdat hij noodzakelijk de verstandigste keuze is. Niet omdat hij op ieder technisch onderdeel beter moet zijn dan zijn concurrenten. Maar juist omdat hij iets uitstraalt. Misschien is dat precies wat Lancia opnieuw moet gaan ontdekken, dat het merk niet iedereen hoeft te overtuigen.

De oorspronkelijke Gamma zal waarschijnlijk in die tijd ook geen massaal verkoopsucces zij geweest. Dat was voorbehouden aan de Opel Kadett de Ford Taunus of nog saaier de Toyota Corolla. Lancia was daarvoor te eigenzinnig en had bovendien zijn technische problemen. Maar vijftig jaar later praten we nog steeds over het ontwerp.

Na onze natte kennismaking langs de Amalfikust en het bezoek aan La Santissima bleef één gedachte hangen. Lancia probeert met de Gamma niet alleen een nieuw model te introduceren. Het merk zoekt opnieuw aansluiting bij mensen voor wie een auto meer is dan vervoer. Ik noem het de anderen die gevoelig zijn voor vormgeving, sfeer en een beetje Italiaanse eigenzinnigheid.

Of dat voldoende is om van de nieuwe Gamma een succes te maken, zal moeten blijken. De markt is veranderd en mooie achterlichten alleen verkopen natuurlijk geen auto's. Maar ik vind het echt verfrissend dat Lancia opnieuw probeert een eigen gezicht te laten zien. Wat mij betreft plannen we die volgende roadtrip langs de Amalfikust alvast in. Ditmaal wel met blauwe luchten want een mooie Italiaanse auto verdient op zijn minst een beetje medewerking van het Italiaanse weer.