Nog meer Starlink-satellieten: raakt de ruimte rondom de aarde te vol?

Onlangs werd de komst van nog eens 7500 nieuwe Starlink-satellieten goedgekeurd. De ruimte rondom de aarde raakt echter steeds voller, en onderzoekers waarschuwen dat dit verregaande gevolgen kan hebben.

Begin dit jaar heeft de Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) de aanvraag van SpaceX goedgekeurd om hun Starlink-satellietsysteem uit te breiden. SpaceX mag nog eens 7500 Gen2 Starlink-satellieten om de aarde laten draaien, waardoor het bedrijf in totaal 15.000 satellieten voor Starlink zal inzetten. De bedoeling is dat dit in 2031 gedaan is.

Dat is goed nieuws voor mensen die voornamelijk in afgelegen gebieden wonen en toch van internet gebruik willen maken. Hoewel Starlink geen pijlsnel internet biedt, kunnen meer satellieten mogelijk voor meer snelheid zorgen. Daarbij mogen de Starlink-satellieten dichter bij de aarde gaan zweven, wat de vertraging moet verlagen.

Toch is het niet alleen maar goed nieuws: astrofysicus Jonathan McDowell meldt in een interview met CNET dat hij zorgen heeft over de impact die al deze satellieten in onze atmosfeer hebben op het milieu.

Volgens McDowell zullen de 15.000 satellieten voor Starlink nog maar het begin zijn. China zal ook veel satellieten in de lucht willen krijgen en andere bedrijven en landen net zo. “We zullen de 100.000 objecten passeren”, zo claimt hij.

Ruimteorganisaties als de Europese Space Agency en NASA volgen op dit moment ongeveer 40.000 objecten in de ruimte rond de aarde. Er zijn echter nog veel meer – vooral kleinere – objecten die niet gevolgd worden. De hoeveelheid objecten die catastrofale schade aan kunnen richten zou naar schatting over de 1,2 miljoen liggen.

Wetenschappers en onderzoekers vrezen vooral voor het Kesslersyndroom, dat al in 1978 werd geopperd door NASA-wetenschapper Donald J. Kessler. Dit is een scenario waarbij de dichtheid van objecten in de aardebaan hoog genoeg is, dat botsingen tussen deze objecten een kettingreactie kunnen veroorzaken. Elke botsing kan daarbij schroot produceren dat nog meer botsingen veroorzaakt.

Dit zou er voor kunnen zorgen dat ruimtevaart en het gebruik van satellieten riskanter of zelfs geheel onmogelijk wordt. Wanneer we geen satellieten meer kunnen gebruiken, heeft dat grote gevolgen voor ons dagelijks leven. In een recent onderzoek dat aangehaald wordt door CNET wordt de situatie omschreven als een “ruimtelijk huis van kaarten”.

Dat dit risico steeds groter wordt, blijkt wel uit de cijfers: de satellieten van Starlink hebben in een halfjaar tijd – tot mei 2025 – blijkbaar 144.404 manoeuvres moeten uitvoeren om risico’s op botsingen te verkleinen, een stijging van ongeveer 200% ten opzichte van het halfjaar daarvoor.

Ook de effecten op het milieu op de aarde zelf liggen onder een vergrootglas. De satellieten van Starlink gaan naar schatting ongeveer vijf jaar mee, waarna ze in de atmosfeer van de aarde worden gestuurd om daar op te branden. Volgens eerste onderzoeken komt er bij een ‘einde’ van een satelliet relatief veel Aluminiumoxide vrij in de atmosfeer, en naar verwachting zullen we daardoor jaarlijks 640% meer dan het gebruikelijke niveau Aluminiumoxide uitstoten.

Natuurlijk worden deze risico’s niet alleen veroorzaakt door het Starlink-programma van SpaceX. Bedrijven als Amazon schieten ook steeds meer satellieten de ruimte in, en China heeft onlangs nog eens 200.000 satellieten geregistreerd voor toekomstig gebruik, hoewel het nog te bezien valt of deze ook allemaal de ruimte in worden geschoten.

Toch moeten bedrijven – en anders de overheden wereldwijd – zich nog meer bezighouden met de potentiële problemen die al deze satellieten kunnen veroorzaken. De ruimte rondom onze aarde wordt in een rap tempo gevuld, en de risico’s worden daardoor alsmaar groter.