Microsoft lost het energieprobleem van AI-datacenters op met licht - letterlijk

AI vreet energie. Dat is geen nieuws meer. Maar hoe je dat probleem oplost zonder de groei van AI te remmen, is een vraag waar techbedrijven wereldwijd mee worstelen. Microsoft presenteert vandaag een antwoord - en het zit hem in de kabels.

Het bedrijf kondigt twee netwerkinnovaties aan die de infrastructuur achter datacenters fundamenteel moeten veranderen: MicroLED-technologie en Hollow Core Fiber. Eén is al in gebruik, de ander komt in 2027. Samen moeten ze datacenters sneller, zuiniger en betrouwbaarder maken.

Frank Rey, general manager Azure Hyperscale Networking bij Microsoft, omschrijft zijn werk soms als digitaal loodgieterswerk. Zijn team beheert alle ruimtes, dozen en kabels die het wereldwijde netwerk van Microsoft vormen. En dat netwerk kraakt onder de druk van AI.

Binnen datacenters worden data vandaag overgebracht via twee soorten kabels: koperdraden voor korte, snelle verbindingen tussen servers, en glasvezel voor langere afstanden. Beide hebben grenzen. Koper werkt maar over een afstand van zo'n twee meter. Glasvezel kan verder, maar verbruikt veel energie en is gevoelig voor temperatuurwisselingen en zelfs stof.

Die grenzen zijn nu bereikt. De oplossing komt uit een lab in Cambridge.

Het Microsoft Research Lab in Cambridge ontwikkelde een systeem dat goedkope MicroLED-lampjes gebruikt in plaats van lasers. Waar traditionele glasvezel data verstuurt via een paar snelle lichtpulsen - smal en snel - werkt het nieuwe systeem met duizenden parallelle kanalen tegelijk. Breed en langzaam, maar met hetzelfde totale datavermogen.

De vergelijking die onderzoeker Paolo Costa gebruikt: een brede, langzaam stromende rivier versus een smal, snel stromend beekje. Beide vervoeren evenveel water.

Het resultaat is een systeem dat verwacht wordt zo'n 50% minder energie te verbruiken dan huidige lasergestuurde kabels, een langere levensduur heeft en goedkoper te produceren is. Microsoft werkt samen met MediaTek en andere leveranciers aan miniaturisatie — de technologie past inmiddels in een transceiver ter grootte van een grote duim die direct in een server kan worden gestoken. Commerciële beschikbaarheid wordt verwacht eind 2027.

De tweede innovatie is Hollow Core Fiber, en die is al actief. HCF transporteert licht niet door glasvezel, maar door een holle kern gevuld met lucht. Licht beweegt sneller door lucht dan door glas, waardoor data sneller aankomt over dezelfde afstand - of dezelfde snelheid haalt over een grotere afstand.

Dat heeft een praktisch gevolg: een datacenter kan verder weg staan van gebruikers zonder dat de responstijd merkbaar toeneemt. Minder datacenters dichter bij steden. Minder gebouwen, minder stroom, minder generatoren.

De cijfers zijn concreet. HCF levert tot 47% snellere datatransmissie en circa 33% lagere latency vergeleken met standaard glasvezel. De technologie werd oorspronkelijk ontwikkeld aan de University of Southampton, verder uitgewerkt door spinoff Lumenisity - en in 2022 overgenomen door Microsoft. Time magazine verkoos HCF tot een van de beste uitvindingen van 2025.

De timing is geen toeval. De explosieve groei van AI drijft het energieverbruik van datacenters wereldwijd omhoog. Techbedrijven staan onder druk om te laten zien dat AI-groei en duurzaamheid niet per definitie tegenstrijdig zijn.

Microsoft kiest daarvoor een infrastructurele aanpak: niet minder AI, maar slimmere kabels. Voor Azure-gebruikers verandert er voorlopig niets merkbaars - maar onder de motorkap wordt het datacenter van 2027 een fundamenteel ander beest.