AI kan kanker opsporen - maar ook de voetstappen van dinosaurussen

We schrijven vaak over hoe bijzonder het is dat kunstmatige intelligentie allerlei soorten kanker vroeger kan opsporen dan mensen die daar al jaren voor studeren. Een goed hulpstuk voor professionals dus, wat onder andere bewezen is voor wat betreft borstkanker. Maar nu wordt AI ook voor het ‘vroeg’ opsporen van iets anders gebruikt: dinosaurusvoeten.

Om te precies te zijn de voetafdrukken van dinosaurussen. AI kan helpen om eerder te herkennen dat we met een dinosaurusvoetafdruk te maken hebben dan archeologen dat kunnen. Er is speciale AI voor ontworpen die Dinotracker heet. Het is een app die is getraind om acht belangrijke zaken aan de voetafdrukken van dino’s te herkennen. Zo weet hij razendsnel met wat voor ras dinosaurussen het te maken heeft.

Er zijn namelijk nogal wat rassen dinosaurussen. Iedereen kent de T-Rex wel, de brachiosaurus, de treceratops, de pterodactyl misschien nog, maar hoe zit het met je kennis over de Dromiceiomimus, Chucarosaurus diripienda en de Sauroposeidon? Er zijn meer dan 1.000 dinosoorten en er is dus heel veel om te herkennen, naast dat er nog steeds dinosaurussoorten worden ontdekt. Deze futuristische tool moet gaan helpen ontdekken welke dinosaurussen op een bepaald stuk land hebben gelopen. De AI doet dat ook nog eens in een rap tempo, waardoor er veel meer tijd overblijft voor andere wetenschappelijke taken. Niet slecht voor iets wat honderden miljoenen jaren oud is.

De Dinotracker-tool is gemaakt door onderzoekers van de universiteit van Edinburgh en van het Helmhltz-Zentrum in Berlijn. Het is tof om te zien hoe iets hypermoderns als AI juist kan helpen bij antwoorden op vraagstukken die ons al sinds het bestaan van de mens bezighouden. Zoals een ruimtetelescoop als James Webb ons antwoorden kan geven op vragen over het ontstaan van het heelal, zo kan AI mogelijk helpen bij antwoorden te komen over vragen over hoe het zat met die beesten die lang voor wij kwamen op de aarde rondliepen.

Wel moet er rekening worden gehouden met het feit dat de pootafdrukken die bewaard zijn gebleven vaak in allerlei grondlagen verstopt zijn. Bovendien kun je niet zomaar assumpties doen over dino’s: immers zeggen de voetafdrukken alleen iets over dino’s die daadwerkelijk een voetafdruk achter konden laten. Er zijn nog ontzettend veel vragen om te beantwoorden over dinosaurussen. Niet alleen zaken als hoe ze leefden of welke soorten er leefden, maar ook hoe ze eruitzagen.

We hebben de Tyrannosaurus Rex altijd gezien als een soort grote groene hagedis, maar misschien zijn er ook wel roze varianten geweest. Niet alles is bewaard gebleven. Maar ook hier kan AI misschien wel helpen als er toch iets meer wordt gevonden. Of alleen al om meer data bij elkaar te gooien en te bekijken om zo conclusies te helpen trekken over deze vraagstukken.

Dinotracker kijkt naar verschillende factoren: het kijkt naar acht karakteristieken van de dinosaurusvoetafdrukken. Denk aan de breedte van de tenen, hoe het gebied eruitziet dat daadwerkelijk de grond heeft geraakt en meer. Zo kunnen nieuwe voetafdrukken aan bestaande fossielen worden gelinkt en kan worden uitgevogeld welke dino verantwoordelijk is geweest voor die afdruk. Het bijzondere is dat de AI niet leert labelen of iets een vogelachtige is of een theropod: het gaat puur om de silhouettes.

Met behulp van Dinotracker hebben de onderzoekers al enkele intrigerende mogelijkheden ontdekt met betrekking tot de evolutie van vogels. Bij het analyseren van voetafdrukken van meer dan 200 miljoen jaar oud vond de AI sterke overeenkomsten met de voetstructuren van uitgestorven en moderne vogels.

Het team zegt dat een mogelijkheid is dat vogels tientallen miljoenen jaren eerder zijn ontstaan dan we dachten. Maar het is ook mogelijk dat de voeten van vroege dinosaurussen gewoon opvallend veel lijken op vogelvoeten. Sowieso is het skelet altijd het echte bewijs voor het vroegere bestaan van vogels. Dinotracker is gratis beschikbaar op GitHub.