Nieuws22.11.2016

Nooit meer bang: onderzoek met AI zou fobieën kunnen verhelpen


Voor iedereen die een fobie heeft zijn de resultaten van een nieuw internationaal onderzoek heel hoopgevend. Een fobie is een onwillekeurige angst voor iets waar de meeste mensen helemaal niet bang voor zijn en die ook vaak logisch niet helemaal te verklaren is. Vreselijk irritant, vooral als je een fobie hebt die bijna niemand begrijpt. Spinnen (of andere vieze beestjes), hoogtes en clowns: dat zijn dingen die mensen vaak genoeg horen of tegenkomen. Dat wordt begrepen, maar je zult maar bang zijn voor water of bang zijn om in slaap te vallen. Leg dat maar eens uit. Hoog tijd voor oplossingen dus.

De onderzoekers waar we het over hadden hebben een kunstmatige intelligentie (AI) losgelaten op het brein van een aantal vrijwilligers die speciaal voor het experiment een nieuwe angst aangeleerd kregen. Dat werd gedaan door een bepaald plaatje te laten zien en tegelijk een elektrische schok toe te dienen. De kandidaten kregen op een gegeven moment hersenactiviteit in de amygdala, het centrum voor angsten in het brein, als ze het plaatje zagen, schok of niet.

Iemand, ergens, wordt hier niet goed van.
Iemand, ergens, wordt hier niet goed van.

I can see your fear

Met die voorbereiding getroffen werd de nieuwe methode, die de onderzoekers Decoded Neurofeedback noemen, getest. Alle kandidaten hadden een hersenscanner aangesloten en de AI herkende na een tijdje precies en snel wanneer het brein bezig was met angst op basis van de plaatjes die uit de scanner kwamen. Tot hun verbazing kwamen de onderzoekers erachter dat de hersenen van mensen met een angst ook activiteit laten zien als de mens zelf er helemaal niet mee bezig is.

Dat gaf ze een methode om het moeilijkste probleem van fobieën op te lossen: hoe je ze kunt verminderen zonder de lijder met alle ellende van dien te confronteren met hun angst. Die techniek, aversietherapie, wordt al uitgevoerd maar veel mensen met een fobie staan niet te popelen om ermee geconfronteerd te worden, hoe vaak anderen ook zeggen dat het echt helpt. Hetzelfde geldt voor mensen met PTSS, dat vooral slachtoffers van misdrijven en militairen parten raakt. Aversietherapie is in die gevallen nog lastiger.

De angst (in kleur) voor en na de nieuwe therapie.
De angst (in kleur) voor en na de nieuwe therapie.

Bang voor geld

Doordat de AI zo snel kon zien wanneer het brein met de angst bezig was konden de onderzoekers het spelletje omdraaien: ze gaven de kandidaten direct geld als de hersenscan angst registreerde, waardoor de angstige gedachte werd geassocieerd met een beloning. Dat deden de onderzoekers drie dagen lang, zonder de kandidaten precies te vertellen wat er aan de hand was. Die kregen alleen maar te horen dat hun beloning te wijten was aan hun ‘hersenactiviteit’.

Volgens de onderzoekers was dit een effectief middel om de mensen van hun nieuwe fobie af te helpen. Na die drie dagen was er zo goed als geen hersenactiviteit in die ellendige amygdala meer te zien. Dat is het beste resultaat waar wij als angstigen op kunnen hopen: het zou betekenen dat als deze therapie ook op grotere schaal en met wellicht dieper liggende angsten werkt we onszelf kunnen genezen van de angsten zonder eerst door de hel van aversietherapie te moeten gaan of zelfs medicatie te moeten gebruiken. Als dat geen doorbraak is weten wij het ook niet meer.

[Afbeeldingen © Nature Human Behavior / vladorlov – Fotolia]

Verder lezen over Onderzoek

Europese verkiezingen: Pointer komt met een factcheck-marathon

Deze week is in Brussel de eerste Factcheck-marathon van de Lage Landen van start gegaan. Pointer (KRO-NCRV) gaat samen met 6 redacties 10 dagen lang beweringen van politici controleren. Naast partner AD doen dit keer 5 Belgische partijen mee: VRT, RTBF, Factcheck Vlaanderen, Knack en deCheckers.

Nieuws27.05.2024

Europese verkiezingen: Pointer komt met een factcheck-marathon

Google: Nederlandse retailer blinkt uit in loyaliteit en marketing

Nederlandse retailers zijn goed in het binden van klanten aan hun merk en digitale marketing, maar schieten nog regelmatig tekort als het aankomt op SEO-optimalisatie en websiteprestatie.

Marketing06.05.2024

Google: Nederlandse retailer blinkt uit in loyaliteit en marketing

maar de website kan vaak beter
Twijfelen leidt gemiddeld genomen tot betere besluiten

Over twijfelaars wordt soms met een zekere minachting gesproken. Ze zouden dralen, nauwelijks doorpakken of niet durven te beslissen. Uit verschillende onderzoeken van de afgelopen jaren blijkt echter dat wij twijfelaars letterlijk het voordeel van de twijfel zouden moeten gunnen.

Online01.05.2024

Twijfelen leidt gemiddeld genomen tot betere besluiten

Dit is wat er gebeurt met microplastics die je eet en drinkt

Je eet ze niet bewust, maar je krijgt ze toch volop binnen: microplastics. Waar denk je dat die uiteindelijk terechtkomen? Ja, daar ook. Maar niet alleen daar...

Nieuws24.04.2024

Dit is wat er gebeurt met microplastics die je eet en drinkt

Het is niet wat je denkt
Veel consumenten bezorgd om nepnieuws rondom verkiezingen

Uit onderzoek blijkt dat veel mensen zich zorgen maken over nepnieuws in het kader van verkiezingen. Iets wat veel voorkomt op social media.

Social Media23.04.2024

Veel consumenten bezorgd om nepnieuws rondom verkiezingen

Neemt de interesse in elektrische auto’s af? [Infographic]

De interesse in elektrisch rijden is aan het dalen. Voor het eerst in jaren is de groep die niet (28%) van plan is elektrisch te gaan rijden, groter dan de groep die dit binnen vijf jaar wel (27%) van plan is.

Automotive17.04.2024

Neemt de interesse in elektrische auto’s af? [Infographic]

ANWB zegt van wel
​Sommige mensen zien de wereld echt in een andere framerate

Wetenschappelijk onderzoek bewijst dat sommige mensen de wereld echt in een andere framerate zien. Het zou specifiek bij gamers zelfs een kleine voorsprong geven, stellen de onderzoekers.

Nieuws03.04.2024

​Sommige mensen zien de wereld echt in een andere framerate

Sneller zien
Pacemaker-batterijen nooit meer vervangen dankzij je eigen lijf

Als je een pacemaker hebt, dan ben je niet na één operatie klaar. Je moet regelmatig opnieuw onder het mes, namelijk om de batterij van het essentiële apparaat te vervangen. Daar komt in de toekomst mogelijk veranderi...

Technology01.04.2024

Pacemaker-batterijen nooit meer vervangen dankzij je eigen lijf

Verder lezen over Wetenschap

De ruimte ruikt naar… rotte eieren?

We hebben het vaak over de oneindigheid van de ruimte, de temperatuur en natuurlijk het feit dat er geen geluid bestaat. Maar wat we ons misschien niet vaak genoeg hebben afgevraagd is: hoe ruikt de ruimte eigenlijk?

Technology09.07.2024

De ruimte ruikt naar… rotte eieren?

Witte daken zijn ruim een graad koeler dan andere kleuren

Nu is dat vooral omdat een kunstenaar dit eist, maar wist je dat een wit dak bijvoorbeeld echt een verschil maakt in temperatuur?

Nieuws05.07.2024

Witte daken zijn ruim een graad koeler dan andere kleuren

Zijn zelfrijdende auto’s inderdaad veiliger dan menselijke chauffeurs?

Er zijn dan minder ongelukken en je komt sneller op je bestemming aan met een zelfrijdende auto. Klopt dat?

Automotive20.06.2024

Zijn zelfrijdende auto’s inderdaad veiliger dan menselijke chauffeurs?

We hebben geen idee wanneer we met een robot praten

Jij denkt dat je op de chat de robot er altijd uitpikt? Vergeet het maar, we blijken gesprekken te hebben met robots zonder dat we het weten.

Online20.06.2024

We hebben geen idee wanneer we met een robot praten

NASA’s ruimtesonde Voyager 1 verricht een klein wonder

Voyager 1 is weer helemaal up and running nadat de knappe koppen van NASA het op tientallen miljarden kilometers hebben gefikst.

Technology17.06.2024

NASA’s ruimtesonde Voyager 1 verricht een klein wonder

Mag je van ruimtetoeristen verwachten dat ze aan onderzoek meedoen?

Er is meer onderzoek nodig naar het menselijk lichaam in de ruimte en ruimtetoerisme. Maar in hoeverre mag je dat verwachten?

Technology14.06.2024

Mag je van ruimtetoeristen verwachten dat ze aan onderzoek meedoen?

De kern van de aarde remt af

De kern van de aarde doet het steeds wat rustiger aan. Hoe beïnvloedt dat ons? En: hoe weten wetenschappers dit?

Nieuws13.06.2024

De kern van de aarde remt af

Microplastics zitten volop in sperma: waarschijnlijk ook bij jou

We weten al dat we microplastics binnenkrijgen door vis die we eten, of scrubs die we gebruiken, maar wist je dat het echt overal zit? Nieuw onderzoek wijst uit dat microplastics ook in sperma zitten.

Nieuws10.06.2024

Microplastics zitten volop in sperma: waarschijnlijk ook bij jou