Anker SOLIX over thuisbatterijen, het einde van de saldering en de toekomst van het energienet

Tijdens Intersolar Europe in München spraken we met Sitao Tian, Country Manager Benelux van Anker SOLIX. Waar het bedrijf groot werd met powerbanks en oplaadkabels, mikt het nu op een veel grotere belofte: je hele energiehuishouding thuis, simpel genoeg om zelf aan te sluiten. Precies op het moment dat het salderen zijn laatste jaren ingaat. We spraken hem over zijn visie, de Nederlandse markt en de vraag of die thuisbatterij straks echt geld voor je gaat verdienen.

Shaun Xiong, General Manager of Anker SOLIX: “Eigenlijk is dat een kleinere sprong dan het lijkt. Wat we al jaren doen, laden, batterijen beheren en energie omzetten. Precies wat een thuisbatterij ook doet, alleen dan groter. De techniek kenden we dus al.

Het echte verschil zit ergens anders. De meeste bedrijven in deze markt komen uit de wereld van energiecentrales en industriële installaties. Die denken vaak in systemen en in installateurs. Wij komen uit de woonkamer. Onze eerste vraag is altijd: waar loopt iemand thuis tegenaan, en kunnen we dat simpeler maken? Dat klinkt soft, maar in een markt waar een thuisbatterij al snel 20.000 euro kost en je twee maanden op een installateur wacht, is "simpeler maken" misschien wel het belangrijkste wat er is”,

Traditionele producten voor thuisenergieopslag zijn complex; ze vereisen professionele installatie, ingewikkelde bedrading en specialistisch onderhoud. Voor gewone consumenten is de drempel hoog. Wij ontwikkelen onze producten direct voor de eindgebruiker, de persoon die streeft naar energieonafhankelijkheid, maar geen gedoe wil met ingewikkelde systemen. Dit betekent standaard plug-and-play, modulaire schaalbaarheid en software-intelligentie die autonoom werkt.

Tegelijkertijd innoveren we in het tempo van consumentenelektronica, elk jaar een nieuwe generatie en continue OTA (over-the-air) firmware-updates. In een sector die gewend is aan productcycli van 3 tot 5 jaar, levert dat tempo cumulatief voordeel op. We zijn gegroeid van de lancering van de allereerste categorie balkon-energieopslag drie jaar geleden, tot het bedienen van inmiddels meer dan 500.000 gezinnen in Duitsland. Dat is een snelheid die traditionele spelers moeilijk kunnen evenaren.

Omdat niemand graag duizenden euro’s neerlegt voor iets waarvan hij nog moet zien of het werkt. Klein beginnen haalt dat risico weg. En het mooie is: zodra mensen die eerste batterij hebben, zien ze het op hun energierekening terug. Ze gebruiken ineens veel meer van hun eigen zonnestroom in plaats van het voor een habbekrats aan het net te verkopen. Dat overtuigt beter dan welke folder ook. Vandaar dat de meesten daarna vanzelf terugkomen om uit te breiden.

Er is ook gewoon een praktische kant. Je leven verandert, je kiest voor een elektrische auto, een warmtepomp, wie weet kinderen. Je energiebehoefte verandert mee. Met losse modules bouw je bij wanneer dat nodig is, zonder weg te gooien wat je al hebt.

Eerlijk gezegd maakt het ons verhaal juist makkelijker. Zolang je nog kan salderen, is teruglevering aan het net nog wat waard. Straks niet meer. Dan gebeurt er iets geks: je wekt overdag stroom op, levert die voor bijna niets terug, en koopt ’s avonds diezelfde stroom voor de volle prijs weer in.

Een batterij haalt die onzin eruit. Je bewaart je eigen zonnestroom en gebruikt hem ’s avonds, als je hem echt nodig hebt. Elke kilowattuur die je zo zelf gebruikt, scheelt je de volle prijs die je anders aan het net had betaald. Zonder saldering wordt de rekensom eigenlijk een stuk simpeler, en verdien je de batterij sneller terug.

Het komt erop neer dat we de zonnestroom in huis houden in plaats van hem op een al overvol net te duwen. Het net raakt vooral verstopt rond het middaguur, als alle zonnepanelen tegelijk pieken. Precies dán slaan onze batterijen die stroom op in plaats van hem terug te sturen. Dat scheelt het net op het drukste moment.

De volgende stap is dat al die thuisbatterijen samen het net actief helpen balanceren en opladen als er stroom over is en andersom, ontladen als het druk is. We werken daarvoor samen met partijen als Frank Energie. Het idee is dat een half miljoen huishoudens samen de flexibiliteit leveren waar vroeger een hele centrale voor nodig was.

Die maken zonne-energie eindelijk toegankelijk voor huurders en mensen in een appartement. Dat is tot nu toe precies de groep die buiten de boot viel. Je hebt geen eigen dak nodig, vaak geen vergunning en gewoon in het stopcontact.

Onderschat ook zo’n klein systeem niet. Met een batterij erbij dekt een goed opgezet balkonsysteem een flink deel van wat een één- of tweepersoonshuishouden dagelijks verbruikt: je verlichting, je internet, je laptop, de koelkast. Dat is geen speelgoed maar letterlijk een stuk onafhankelijkheid.

Nee, maar hun rollen verschuiven wel. Zie de hardware als het plafond. Gaat je batterij maar 6.000 keer mee in plaats van 10.000, of bezwijkt hij in de vrieskou, dan kan geen enkel slim algoritme dat goedmaken. De hardware moet gewoon goed zijn anders klopt het systeem niet.

Maar bínnen dat plafond bepaalt de software hoeveel je er uiteindelijk aan overhoudt. Twee identieke batterijen kunnen flink verschillen in wat ze je opleveren, puur door hoe slim ze laden en ontladen. De software wordt na je aankoop alleen maar beter, terwijl de hardware blijft zoals hij is. Daarom verschuift de strijd in deze markt langzaam van hardware naar software en ecosysteem.

Het systeem kijkt simpelweg een dag vooruit en maakt zelf een plan. Belooft het morgen mooi weer, dan mag de batterij vannacht best wat leger, er komt immers toch weer zon. Wordt het bewolkt, dan houdt hij meer achter de hand. Tegelijk kijkt hij naar de stroomprijzen: opladen als het goedkoop is, ’s nachts bijvoorbeeld, en juist gebruiken als de prijs piekt.

Wat ik zelf het mooiste vind, is dat je kunt zien wat hij doet en waaróm. Geen black box waar je maar op moet vertrouwen. Je ziet wat er gisteren gebeurde en wat het plan is voor morgen, en je kunt altijd zelf ingrijpen. Maar in de praktijk hoef je niets te doen en levert het je toch een stuk meer op dan wanneer je de batterij gewoon dom laat op- en ontladen.

Dit is voor ons het belangrijkste van alles. We zeggen dat dit product bij elk gezin thuis kan staan, en dan moet zo’n gezin zich daar ook echt veilig bij voelen.

De basis is onze keuze voor LiFePO4-batterijen. Die zijn een stuk stabieler dan andere types. Ze kunnen tegen extreme hitte voordat er überhaupt iets misgaat. Dat geeft een ruime veiligheidsmarge, juist in een woonomgeving. Daarbovenop zitten meerdere beschermingslagen die elkaar opvangen. Als er één faalt, blijft het systeem alsnog veilig. En we gebruiken cellen van dezelfde kwaliteit als in elektrische auto’s, want die ondergaan zo’n beetje de strengste veiligheidstests die er zijn.

De toets die we onszelf telkens stellen is eigenlijk heel simpel: zouden we dit naast de slaapkamer van onze eigen kinderen ophangen? Is het antwoord geen volmondig ja, dan gaat het niet de deur uit.

Voor verreweg de meeste huishoudens is dat echt voldoende. Het misverstand is dat mensen denken dat je je warmtepomp, je laadpaal én je inductiekookplaat tegelijk op vol vermogen laat draaien. Maar zo leeft niemand. Je kookt, dáárna zet je de vaatwasser aan, en ’s nachts laadt de auto. Het gaat na elkaar, nooit allemaal tegelijk.

In de praktijk dekt dit zo’n 95% van wat een gemiddeld huishouden nodig heeft. Heb je echt structureel zware, gelijktijdige belasting, dan kun je systemen aan elkaar koppelen tot zo’n 10 kilowatt. Maar voor de meeste mensen is dit precies de juiste maat. Afgestemd op hoe je echt leeft en niet op een theoretisch maximum dat je toch nooit haalt.

Ja, en dat begint nu al. In Duitsland staan al een half miljoen van onze batterijen. Bij elkaar is dat nu al een serieuze hoeveelheid opslag, verspreid over al die huizen. De systemen reageren al op stroomprijzen en op het weer. De stap naar, dat je ook rekening houden met het net, is technisch echt niet groot meer.

Over vijf jaar verwacht ik dat je thuisbatterij gewoon meebetaalt. Hij dient eerst jouw huishouden, en als er ruimte over is helpt hij automatisch het net stabiel te houden. Daar krijg je dan voor betaald. Al die batterijen samen kunnen op den duur de vervuilende piekcentrales verdringen. De thuisbatterij van 2030 slaat niet alleen je zonnestroom op, het is een ding dat geld voor je verdient. Over Tech in Asia