Dit is wat al die zware kerstdiners met je brein doen

Stoofperen, een kilo vlees op de gourmet, ijs en chocolade: het is kerst! Misschien probeer je overdag wat minder te eten zodat er meer past tijdens het kerstdiner, want dat is vaak een overdaad aan voedsel. We weten wat dat met onze buiken doet, maar wat doet het met ons brein?

We kennen het allemaal: er is zoveel lekkers, dat ons oog groter is dan onze maag en we veel te veel voedsel naar binnen proppen. Voordat je maag goed en wel weet wat hem is overkomen, duurt het nog wel even voor dat ‘ik ben vol’-seintje in je brein arriveert. Cue the food coma, want waarschijnlijk is je lijf zo druk bezig met het verwerken van al dat eten, dat het gepraat van je tafelgenoten je even ontgaat. Wat gebeurt er met ons brein na zo’n grote maaltijd?

Een van de belangrijkste dingen die in het lijf gebeurd wanneer je veel eet is dat net genoemde seintje. Dat seintje komt enerzijds via hormonen uit je darmen en anderzijds uit molecules die verantwoordelijk zijn voor het omzetten van voedsel in energie. Die hormonen zorgen er bovendien voor dat er insuline uit de alvleesklier wordt vrijgegeven om de suikers in ons bloed te stabiliseren. Elke factor heeft zo zijn eigen tijdlijn.

Verschillende experts geven bij de BBC aan dat we eigenlijk nog weinig weten over die food coma waarin je je bevindt na een grote maaltijd. We weten dat de hoeveelheid hormonen die signalen naar het brein sturen mogelijk te maken hebben met dat slaperige gevoel dat we hebben na een grote maaltijd, maar hoe dat dan precies is zijn werk gaat, dat weet de wetenschap eigenlijk nog niet.

Er wordt vaak gedacht dat het ontstaat omdat het bloed meer en meer uit het brein vertrekt en richting de maag gaat. Dat blijkt echter niet zo te zijn: je hebt na een flinke maaltijd helemaal niet minder bloed in je brein. Verder hoef je je geen zorgen te maken dat dat bunkeren aan de kersttafel schadelijk is. Het schijnt in ieder geval weinig effect te hebben op het metabolisme.

Er werd van verschillende mannen die pizza aten tot ze niet meer konden, vier uur lang gekeken wat er met hun lijf gebeurde en het gekke was: er zat niet meer vet in hun bloed en er waren geen hogere bloedsuikers meetbaar dan bij een gewone maaltijd. Zelfs al eet je dus twee keer zoveel energie, het lijf weet prima met die verhoging van de bloedsuikerspiegel om te gaan. Wel gaat het hier alleen om jonge mannen die zijn getest, het kan bij vrouwen, mensen die ouder zijn of mensen die dikker zijn wel eens anders zijn.

Niet dat het lijf niks doet: het werkt heel hard om het in goede banen te leiden, onder andere door meer insuline rond te sturen. Uit een ander onderzoek is overigens wel gebleken dat als je urenlang veel te veel eet, er wel problemen kunnen optreden. Dan krijg je sneller een vette lever. Dit kan zorgen voor ontstekingen. Ook is het niet goed om heel erg vaak te veel voedsel met veel calorieen te eten. Niet alleen voor je lijf, maar ook voor je brein: het geheugen en de leerfunctie van het brein schijnen op de langere termijn slechter te worden. Het brein begint er ook anders door op insuline te reageren, waardoor je minder snel verzadigd bent en meer blijft eten.

Maar zo af en toe, zoals een paar dagen met kerst, moet kunnen: voor het brein althans.