AOL: tijdperk van 1e generatie portals achter de rug?

De eerste AOL-diensten waren een soort eigen, besloten internetdienst avant le lettre, gemaakt door een grote en dus dure redactie (Ik ben daar een keer op bezoek geweest). Je zou denken dat AOL daarmee een voorsprong zouden moeten hebben gehad op alle andere nieuwe on-line spelers. Edoch, er zijn nu zorgen bij Time Warner over de waarde van AOL, en je vraagt je af waarom Google zo'n dienst verder zou willen hebben (hebben nu 5% van de aandelen) want de trekken de informatieinkomstenm al voor een deel naar hun toe.  Voor Yahoo of Microsoft is het blijkbaar niets anders dan het "kopen" van meer verkeer.

Hoe kan het dan een icon uit de Amerikaanse on-line geschiedenis zo positie aan het verliezen is? Dus maar eens naar AOL gaan kijken. Je ziet een redelijke omvangrijke home-page (die in mijn MSexplorer slecht laadt), met een wat ouderwets ogende vormgeving, veel nieuws, keurig gerubriceerd volgens de oude AOL rubrieken. In de verste verte straalt het geen Web 2.0 uit; geen zichtbare interactie met hun gebruikers op de home-page en nieuws dat zich op geen enkele wijze onderscheidt van andere aanbieders.

Iedere nationale krantensite en TV-nieuwssite in Amerika is een beter alternatief als het je gaat om het nieuws. De site straalt uit dat er niet wordt geïnvesteerd in de dienst en dat deze achter de internet-feiten aanloopt. Sociale media is in geen velden of wegen te zien, terwijl daar toch 60% van de on-line Amerikanen mee bezig zijn.  Ja, op subpagina's een verwijzingen naar images (een zoekpagina van Google), video's (bèta, maar geen UGC?) en onder een nog verder verborgen menu "personals" (een dating-achtige site). Er is een myAOL waarin je je eigen pagina kan samenstellen; ook weinig vernieuwend. Allemaal degelijk en voor veel trouwe internetters ongetwijfeld nuttig, maar zeker niet in staat om abonnees vast te houden. Misschien is het tijdperk van de (eerste generatie) portals wel achter de rug. AOL lijkt wat dat betreft ook wel op de steeds maar neergaande positie van Ilse in Nederland.

Wat AOL in het begin van het internet tijdperk deed was hun dienst afschermen in plaats van open gooien en vasthouden aan oude business-modellen (abonnementen, gekoppeld aan internet toegang). Ze werden gedwongen een andere koers te varen: internet houdt niet van abonnementen, bij internet gaat het om doorverwijzen, links en search. Dat betekent het ook niet erg vinden dat je op sites van anderen terecht komt. En internet is steeds meer de wereld van user interactie.

Ik denk dat de kern van het probleem van AOL is dat het onderdeel is van grote aan de beurs genoteerde ondernemingen, die van nature geen strategie kunnen ontwikkelen voor in een negatieve spiraal komende business (vergt investeringen die het rendement nog verder aantasten; moeten afstand kunnen doen van vastgeroeste succesformules; hebben de neiging te vertrouwen op de kracht van merken en de reputatie van de moeder; of willen het onderdeel gaan verkopen, en dat proces heeft ook een verwoestend effect op vernieuwingen).

Misschien zal internet wel nooit de wereld worden voor de grote ondernemingen. Het is wachten op het moment dat Google last gaat krijgen van zijn gevestigde-beursgenoteerde, door juristen en financiers gedomineerde, status.